( 1 ) 354 - 355 فرمان عمر در اين باره كه شهرهاى گشوده شده را نبايد همانند ديگر غنيمتها بخش كرد ابو يوسف ص 81 - 82 . ابو عبيده شكست مشركان و داراييهايى را كه خداوند بهرهء مسلمانان ساخته و صلحى را كه با ذمّيان بسته بود ؛ و نيز درخواست مسلمانان را دربارهء تقسيم شهرها و مردمان آنها و زمين و درخت و كشت آنها و پذيرفته نشدن اين درخواست را از سوى وى تا رسيدن فرمان امير مؤمنان ، به تمامى براى عمر نوشت . عمر در پاسخ وى نوشت : دربارهء داراييها كه خداوند نصيب شما ساخته و پيمانى كه با مردم شهرها بسته‌اى ، انديشيدم و در آن باره ، با ياران پيامبر خدا نيز راى زدم و هر يك از ايشان ، نظر خود را بازنمود . بىگمان ، نظر من پيرو كتاب خداست : « آنچه را كه خداوند از مردمان شهرها ( بنى نضير ) به مسلمانان بازگردانيد ، از آن خدا و پيامبر و خاندان او و يتيمان و تهيدستان و درماندگان خاندان اوست ؛ تا اين دارايى به دست توانگران شما ، بازنگردد . آن مقدار از فىء ( 1 ) را كه پيامبر به شما داده بگيريد و از آنچه كه شما را بازداشته است ، دست بداريد و از نافرمانى پروردگار بپرهيزيد كه وى سخت كيفر است . از آن تهيدستان مهاجر ( 2 ) است كه با اميدوارى به فضل و خشنودى پروردگار و پرداختن به يارى دين و پيامبر وى ، از خانه‌ها و داراييهاى خويش بيرون رانده شدند ؛ ايشانند كه در ايمان خويش راست‌كردارند . » - اينان ، مهاجران نخستين‌اند - « و آنان كه خانه‌هاى خويش را جايگاه مهاجران ساختند و پيش از آمدن ايشان ، ايمان خود را استوار نمودند و مهاجران را دوست مىدارند و نسبت به آنچه كه به مهاجران داده شده است ( 3 ) ، در دلهاى خويش رشك نمىبرند ( يا نيازى نمىيابند ) ؛ و با وجود نياز بسيار خويش ، در بهره‌ورى از دارايى خود ، مهاجران را بر خويشتن ترجيح مىدهند . كسانى كه خود را از بخل درون خويش بازمىدارند ، در دستيابى به پاداش آفريدگار ، رستگارند . ( 4 ) » - ايشان ياران پيامبر ( انصار ) ند . - « و كسانى كه پس از مهاجران و انصار مىآيند . . . » . يعنى خداوند ، فرزندان آدم را - چه سپيد ، چه سياه - كه پس از مسلمانان نخستين آيند ، تا روز رستخيز از اين داراييها بهره‌مند ساخته است . از اين رو ، آنچه را كه خداوند به تو سپرده است به دست صاحبان آن بسپار و به اندازهء توانشان از