محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
519
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) 350 پيمان با مردم موقان ( مغان ) طبرى ص 2666 - 2667 . به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر اين ، زنهار نامهاى است كه بكير بن عبد اللّه به داراييها ، جانها و آيينهاى مردم موقان از كوههاى قبج داده است كه در برابر آن ، هر فرد بالغ يك دينار يا معادل آن را به عنوان سرگزيت بپردازد . نيكخواه باشند و مسلمانان را راهنمايى كنند و يك روز و يك شب از ايشان پذيرايى كنند . تا زمانى كه بر اين پيمان استوار و نيكخواه مسلمانان باشند ، در امان خواهند بود و ما نيز بر آن پايدار خواهيم ماند ؛ و در اين راه ، خدا را به يارى مىطلبيم . چنانچه نادرستيشان آشكار گردد و پيمان را ناديده گيرند ، در زنهار ما نخواهند بود ؛ مگر آنكه همهء نابكاران را به دست ما بسپارند . در غير اين صورت ، اينان نيز در شمار هواداران نابكاران خواهند بود . شمّاخ بن ضرار ، رسارس بن جنادب و حملة بن جويّه ، گواه گشتند ؛ و در سال بيست و يكم نوشته شد . ( 2 ) 351 پيمان با شهر براز و مردم ارمنيّه طبرى 2665 - 2666 . به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر اين ، زنهار نامهاى است كه سراقة بن عمرو كارگزار امير مؤمنان عمر بن خطّاب ، به شهر براز و مردم ارمنيّه و ارمنيان داده است : وى به جانها ، داراييها و دين ايشان ، زنهار داده است كه زيانى نبينند و پيمانشان شكسته نشود . بوميان ارمنيّه و أبواب ( دربند ) و بيگانگان و مردمى كه در پيرامون ايشان و با آنان متحدند ، بايد خود را براى هرگونه يورشى آماده سازند و براى هر كارى كه والى صلاح بيند ، چه آن كار روى دهد و يا