حميد اللّه در مجلّهء پژوهشهاى علمى ، دانشگاه عثمانى ، حيدرآباد دكن ، سال 1936 ، نيز در كتاب وى عهد نبوى كانظام حكمرانى باب 5 ؛ الأمّ ، شافعى 7 / 11 ، 35 ، 87 ؛ النهاية ، ابن أثير « أسا » . از آنجا كه اين نامه را ماوردى در الأحكام السّلطانيّة ، و ابن خلدون در مقدمهء خود آورده‌اند و اين دو كتاب به بيشتر زبانهاى بزرگ دنيا برگردانده شده‌اند ، اين نامه ، در آن ترجمه‌ها نيز ديده مىشود . . . و بروكلمان ، در كتاب تاريخ ادبيات عرب به زبان آلمانى ، همهء آنها را آورده است . . . . براى ترجمه‌ها و پژوهشها ، نيز بنگريد : D . S . Margoliouth , Omar ' s Instruction to the Cadi , in JRAS , London , 1910 , p . 307 - 326 . cf . R . J . H . Gottheil , History of the Egyptian Kadis , P . VII . - H . F . A . ( Amedroz ) , in : JRAS , London 1909 , p . 1139 . - M . Hamidullah , Administration of Justice in Early Islam , in : Islamic Culture , Hyderabad - Deccan , XI , 168 - 9 . Belin dans JA , 4 eSerie , 1852 , XIX , 97 - 100 . Charles pellat , Le milieu basreen et la formation deGahiz , Paris 1953 . اين مأخذ اخير ، چنان كه در زير مىآيد ، زير نام اميل تيان ، پنهان گشته است . Emile tyan , histoire de L'organisation judiciaire en paysd' Islam , Ire ed . , p . 23 , 106 - 113 . ما در اين باره ، در مقاله‌اى ويژه ، به زبانهاى فرانسوى و انگليسى ، به تفصيل زير پژوهش كرده‌ايم . M . Hamidullah , L' Administration de la Justice au debut de l' Islam , les instruction de' Umar a Abu Musa al - Ach' ari , dans le menseul France Islam , Paris , No . 32 - 35 , 1969 - 1970 ( re produit sous forms d' une brochure avec textes arabes des documents ) . M . Hamidullah , Administration of Justice under the Early Caliphate , Instruction of ' Umar to Abu - Musa al - Ash' ari in 17 H . , in : Journal of Pokistan Historical Society , Karachi , XIC , 1971 . دستور قضا ، مقاله‌اى به زبان اردو ، استاد سراج احمد فاروقى ، در مجلهء « تجليات » از دانشگاه كراچى / پاكستان 1976 - 1977 ص 41 - 61 ( به جز آنچه كه ياد شد ، وى به شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد 3 / 116 ، الروض النّضير ، در فقه زيديه 3 / 447 ، أخبار القضاة ، وكيع 1 / 80 ، جامع بيان العلم ، ابن عبد البرّ ، أدب القاضى ، خصاف ، خطّى برلين ، ورق 9 / الف - ب ، أدب القضاة ، زكريا انصارى ، خطّى ، ورق 6 / الف - 7 / ب ، ادب القاضى ، ماوردى 1 / 250 ، 570 ، 688 ، 2 / 8 ، 93 ، 241 ، و . . . نيز ارجاع داده است ) . ( 1 ) 1 . به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر 2 . از بندهء خدا عمر امير مؤمنان ، به عبد اللّه بن قيس ( ابو موسى اشعرى ) ، درود بر تو . 3 . اما بعد : بىگمان ، داورى كارى واجب و استوار و سنّتى پيروى گشته است . آنگاه كه تو را به داورى برگزينند ، نيك بدان ، سخن حقّى كه پيش نرود ، سودى نخواهد بخشيد .