محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
487
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
كردم . آن دو از ياران ارجمند پيامبر خدا ( ص ) و از پيكار گران بدر بودهاند . عبد اللّه بن مسعود را به سرپرستى انبار دارايى بر گماشتهام . نزد آن دو آموزش ببينند و از ايشان پيروى كنيد . با روانه ساختن عبد اللّه بن مسعود نزد شما ، بىگمان شما را بر خود ترجيح دادهام . متن نامهء عمر ( 1 ) در أنساب الأشراف بلاذرى ، نسخهء خطّى استانبول 1 / 74 ، چنين است : امّا بعد : من عمّار بن ياسر را به فرمانروايى و ابن مسعود را به عنوان معلم و وزير ، به سوى شما گسيل كردم . آن دو از ياران گرانمايهء پيامبر خدا ( ص ) و از رزمآوران بدر بودهاند . من در بهرهمندى از دانش ابن امّ عبد ( 2 ) ، شما را بر خويشتن ترجيح دادم . از اين رو به سخنان آن دو ، گوش فرا دهيد ؛ از ايشان فرمان بريد و پيروى كنيد . ابن مسعود را به سرپرستى انبار دارايى شما و حذيفه و عثمان بن حنيف را بر سواد گماشتهام و مقرّرى ايشان ، روزانه يك رأس گوسفند است ( راوى ) گويد : يك دوم آن را با احشاء آن ، براى عمّار تعيين كرد و نيمهء ديگر را ميان سه تن ديگر بخش كرد . 1 . اين قسمت ، از بخش استدراكات پايان كتاب ( چاپ دوم ) ترجمه گشته است . - م . 2 . عبد اللّه بن مسعود را به نام مادرش أمّ عبد كه از نخستين زنان مهاجر بوده است ، نيز مىناميدند ( جمهره ص 197 ) . - م . ( 1 ) ( 314 / ب ) نامهء سعد به عمر دربارهء روزبه پسر بزرگمهر پارسى كه به وى پناهنده گشته بود ياقوت ، معجم البلدان « قبر العبادى » . نويسندگان تاريخ گفتهاند : كه روزبه پسر بزرگمهر ، از مردم همدان بود و از سوى خاندان خسرو بر يكى از مرزهاى روم ، گماشته شده بود . وى سلاحى به روميان داد و خاندان خسرو او را بيم دادند . او از آن پس ، خود را ايمن نيافت . تا آنكه سعد بن ابى وقاص آمد و شهر كوفه را ساخت . روزبه نزد سعد آمد و كاخ او و مسجد جامع كوفه را براى وى ساخت . سپس سعد به عمر نامه نوشت و حال او را براى وى گزارش كرد . پس از آن ، روزبه اسلام آورد و عمر براى او مقرّرى معلوم كرد و به وى پرداخت و او را نزد سعد بازگردانيد . متن اين نامه ، روايت نشده است .