محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
483
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
از آن ، در جاى خود بمان و از آنجا دور مشو ؛ زيرا كه آنان چون از بودن شما در آنجا آگاه گردند ، شگفت زده به جنبش در آمده با همهء نيروى خويش ، بر شما خواهند تاخت . اگر براى خشنودى خدا ، در برابر دشمن و نبرد با وى پايدارى و سر سختى از خود نشان دهيد و در انديشهء نگاهدارى امانت او ( اسلام ) باشيد ، اميد آن دارم كه بر دشمن پيروز شويد و از آن پس ، هيچگاه چنان سپاه انبوهى ، جز با هراس و پريشاندلى ، به كارزار شما نيايد . چنانچه فرجام كار به گونهاى ديگر بود ، كوهستان پشت سر شماست و از نزديكترين سرزمين پارسيان ، خود را به نزديكترين بخش سنگستان سرزمين خود مىرسانيد و آنگاه در آنجا با پردلى و آشنايى بيشتر به نبردگاه ، با دشمنى هراس زده و ناآگاه به ميدان جنگ ، پيكار خواهيد كرد . تا آنكه خداوند ، پيروزى را از آن شما گرداند و بار ديگر بر ايشان بتازيد . چون روز چنين و چنان فرا رسيد ، مسلمانان را از آنجا كوچ ده و در سرزمين ميان عذيب الهجانات و عذيب القوادس ، فرود آور و ايشان را در دو سوى خاور و باختر ، جاى ده . 1 . قادسيّه : ميان كوفه و قادسيّه ، پانزده ميل و به گفتهء ياقوت ، پانزده فرسنگ و ميان آن و عذيب ، چهار ميل راه بوده است و در زمان حكومت عمر بن خطاب به سال چهارده ، پانزده يا شانزده هجرى ، پيكار قادسيّه ميان مسلمانان به فرماندهى سعد بن ابى وقّاص و پارسيان ، در همين جا ، رخ داد . اين جنگ يكى از بزرگترين و پرسودترين پيكارها براى مسلمانان بود . ( مروج الذّهب 2 / 313 و 319 ؛ ابن خردادبه ص 125 و 185 ؛ ياقوت 4 / 7 - 8 ) . - م . ( 1 ) 309 فرمانى ديگر از عمر به سعد طبرى ص 2229 . سپس پاسخ نامه از سوى عمر ، به وى رسيد : امّا بعد : با دل خويش ، هم پيمان باش . لشكريانت را اندرز ده و از استوارى اراده و پايدارى بر ايشان سخن بگو تا كسى كه آنها را از ياد برده است ، بار ديگر به ياد آرد . استوار و پايدار باشيد ، زيرا كه يارى به اندازهء نيّت و پاداش ، به اندازهء پاكدلى از سوى خداوند فرا مىرسد . دربارهء هدفى كه در پيش گرفتهاى و گام در راه آن نهادهاى ، هشدار و سخت بپرهيز . از آفريدگار ، خواستار تندرستى باشيد ؛ و « لا حول و لا قوّة إلّا باللّه » ، بسيار بگوييد . به من بنويس كه جمعيت لشكريان پارس ، در