من رسيده است . خداوند بلند پايه گفته است : « و آنگاه را به ياد آر كه به فرشتگان گفتيم در برابر آدم ، سر بر خاك نهيد ، و همگان جز ابليس ، سر بر خاك نهادند ؛ وى چون از پريان بود ، از فرمان پروردگار خويش سر پيچيد . آيا با اينكه او و فرزندان او دشمن شما هستند ، ايشان را به جاى من به دوستى بر مىگزينيد ؟ شيطان براى ستمكاران چه جانشين بدى است ( 12 ) ! » نيز گفته است : « بىگمان شيطان دشمن آشكار شماست و او را دشمن خويش بدانيد . او گروه ياران خود را براى رهسپار گشتن به دوزخ فرا مىخواند . ( 13 ) » ( 1 ) من فلان كس را با لشكرى از مهاجران و انصار و پيروان نيكى ، به سوى شما گسيل داشته و به وى دستور داده‌ام كه پيش از فرا خواندن مردم به سخن و دين خدا ، با كسى پيكار نكند . از اين رو ، هركس سخنان وى را بپذيرد و بر آنها گردن نهد ، دست از نافرمانى بدارد و كار نيك انجام دهد ، فرستادهء من كردار وى را خواهد پذيرفت و به وى يارى خواهد كرد . ولى هركس سركشى كند ، به او دستور داده‌ام كه در برابر چنين رفتارى با وى پيكار كند و از آن پس به هر يك از ايشان دست يابد ، وى را زنده نگذارد ؛ ايشان را با آتش بسوزاند و به سخت‌ترين شيوهء كشتار ، بكشد . زنان و فرزندانشان را اسير گيرد و از هيچ كس جز اسلام چيزى نپذيرد . پس هركس از او پيروى كند ، خود وى سود خواهد برد ، و هركس او را تنها گذارد ، هرگز آفريدگار جهان را ناتوان نخواهد ساخت . به فرستادهء خويش فرمان داده‌ام كه نوشتهء مرا در هر انجمنى براى شما بخواند . وسيلهء فرا خواندن مردم به اسلام ، اذان است . چنانچه مسلمانان اذان بگويند و آنان نيز اذان بگويند ، از ايشان دست بداريد ؛ ولى در صورتى كه به گفتن اذان تن در ندهند ، اما نشان مدهيد . اگر اذان گفتند ، آنچه را كه بايد بپردازند ، از ايشان بخواهيد . چنانچه نپذيرفتند ، بىدرنگ بر آنان بتازيد . اما چنانچه به پرداخت آن گردن بنهند ، فرستادهء من از ايشان خواهد پذيرفت و آنان را به كارى كه در خور ايشان است ، وادار خواهد ساخت . 1 . بطاح به ضمّ « ب » نام آبى است در سرزمين بنى أسد . در اينجا بود كه نبردى ميان مسلمانان به سردارى خالد بن وليد و از دين برگشتگان به فرماندهى مالك بن نويره رخ داد و مالك نويره ، به دست يكى از مسلمانان ، كشته شد ( ياقوت 1 / 661 ) . - م . 2 . نيز بنگريد : پيمان 78 الف . 3 . ذو القصّه نام جايى است در بيست و چهار ميلى مدينه بر سر راه ربذه . پيامبر خدا ( ص ) محمّد بن مسلمه را از همين جا به نزد بنى ثعلبة بن سعد فرستاد ( ياقوت 4 / 125 - 26 ) . - م . 4 . نامه‌اى سر گشاده و يكسان براى همه . - م . 5 . سورهء يس / 70 ، نيز بنگريد : پانوشتهاى پيمانهاى 53 و 76 . - م . 6 . سورهء زمر / 30 ، نيز جوامع الجامع ص 412 . - م . 7 . سورهء انبيا / 34 ، جوامع الجامع ص 290 . - م . 8 . آل عمران / 144 ، مأخذ پيشين ص 70 . - م . 9 . بقره / 255 . - م .