محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )

351

مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )

( 1 ) ( 189 / الف ) به أكيدر و قوم او ابن حنبل ج 3 ص 133 ، ش 2 از انس روايت است كه پيامبر ( ص ) نامه‌اى به أكيدر دومه نوشت . . . و آنان را به اسلام فرا خواند . متن نامه ، به دست نيامده است . ( 2 ) 190 براى أكيدر ( 1 ) و مردم دومة الجندل ( 2 ) بع ش 508 ؛ بس ج 1 / 2 ص 36 ( ش 73 ) ؛ بلا ، ص 61 ؛ الأموال ، ابن زنجويه ( خطّى ورق 68 / ب ؛ الخراج ، قدامه ورق 124 ب - 125 ؛ السّهيلى 2 / 319 - 320 ؛ إمتاع الأسماع ، مقريزى 1 / 466 - 467 ، و نسخهء خطّى آن ، ص 1030 ؛ بعر 1 / 138 ؛ قلقش 6 / 370 ؛ معجم البلدان ، ياقوت ، « دومه » ؛ قياس كنيد : ج 1 / 298 ؛ عمخ ش 12 ؛ المغازى ، واقدى ص 1030 ؛ الحلبىّ ( چاپ جديد ) 3 / 233 ، نيز وى تصريح كرده است كه : آن روز پيامبر با ناخن خود ، نامه را مهر كرد . ( دربارهء مهر زدن با پشت ناخن ، بنگريد : مايسنر 2 / 179 ؛ ادواردز ، ص 1 ؛ كروكمان ، لوح 28 ) . مقابله كنيد : لسان « بور » أبو عبيد ، ش 509 ؛ ابن طولون ش 18 ؛ احمد حنبل 3 / 133 ؛ كنز العمّال ج 5 ش 5661 ( به نقل از ابن عساكر ) ؛ الاشتقاق ، ص 223 ؛ المبسوط ، سرخسى 30 / 169 ؛ معجم ابن قانع ( خطّى ) ورق 146 / ب 147 / الف . بنگريد : كايتانى ، 9 / 45 ؛ اشپرنگر 3 / 418 ؛ اشپربر ، ص 57 - 58 . ابو عبيد گفت : من اصل اين نامه را خوانده‌ام ؛ آن را در قضيم پير مردى نزد من آورد و من آن را حرف به حرف ، نوشتم . در نامه چنين آمده بود : به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر از محمّد فرستادهء خدا براى أكيدر ، آنگاه كه او به دست سيف اللّه ( شمشير خدا ) ، خالد بن وليد ، اسلام پذيرفت و در دوماء الجندل و پيرامون آن ، بتها و خدايان ( 3 ) دروغين را رها ساخت : خرمابنى كه از آب باران سيراب مىگردد ، زمين نكشته ، زمينهايى كه مالك آنها شناخته نيست و نشان آبادانى در آنها به چشم نمىخورد ؛ ابزار پيكار ، چهارپايان و دژها ، از آن ماست . خرمابنى كه