محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )

344

مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )

مىپرداختند . هنگامى كه اسلام فرا رسيد ، بنى عمرو از بنى مغيره ، مال بسيارى طلب داشتند . آنان براى ستاندن طلب خويش نزد بنى مغيره آمدند . ايشان در روزگار اسلام از پرداخت ربا ، سرباز زدند و موضوع را به عتّاب بن اسيد بازگفتند . وى ما جرى را به پيامبر ( ص ) نوشت . متن نامه در دست نيست . در پى اين گفت‌وگوها ، آيهء « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ذَرُوا ما بَقِيَ مِنَ الرِّبا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ » تا « وَ لا تُظْلَمُونَ » ( 1 ) ( اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ! از نافرمانى خدا بپرهيزيد و چنانچه به راستى ايمان آورده‌ايد ، از ربايى كه از روزگار پيش از اسلام به جا مانده است ، چشم بپوشيد . اگر آن را رها نكنيد ، بدانيد كه براى كارزار با خداوند ، آماده گشته‌ايد . ولى چنانچه از آن كار بازگرديد ، بىآنكه ستم كنيد يا ستمى بينيد ، سرمايهء شما از آن خود شما خواهد بود » ؛ فرود آمد . پيامبر خدا ، آيه را براى عتّاب نوشت و گفت : چنانچه به حكم آيه خرسند گشتند ، سخنى نيست ؛ و گرنه ، ايشان را به پيكار فرا خوان . همهء متن ، به دست نيامده است . 1 . بقره / 278 و 279 ؛ نيز بنگريد : تبيان 2 / 366 - 68 . - م . ( 1 ) 182 فرمان پيامبر خدا ( ص ) به همهء مسلمانان ، دربارهء ثقيف الدّيبلى ، ش 17 ؛ ابن هشام ، ص 918 - 919 ؛ ابن سعد ، ج 2 / 2 ص 23 - 24 ( ش 62 / 2 ) ؛ المغازى ، واقدى ( خطّى موزهء بريتانيا ) ورق 218 ب ، چ ص 973 ؛ البداية ، ابن كثير 5 / 344 ؛ قسطلانى ، 1 / 307 ؛ عمخ ، ش 114 ؛ ابن قيّم ، 2 / 198 ؛ ابو عبيد ، ش 508 ؛ الأموال ، ابن زنجويه ( خطّى ورق 68 / الف ؛ إمتاع الأسماع ، مقريزى ، 1 / 493 - 94 ، نسخهء خطّى آن ص 1041 . مقابله كنيد : ابى داود ، 19 / 26 ؛ وفاء الوفاء ، سمهودى ( چ جديد ) ص 1036 ؛ بس 4 / 1 ص 69 . بنگريد : كايتانى ، 589 ( تعليقهء چهارم ) ؛ اشپربر ، ص 72 ؛ اشپرنگر ، 3 / 486 . به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر اين فرمانى است از سوى محمّد پيامبر ، فرستادهء خدا به همهء مؤمنان : همانا درختان خاردار سرزمين وجّ ، و درختان و صيد آن را نبايد بريد و شكار آنجا را نبايد كشت .