( 1 ) 99 نامهء عمر به مردم نجران ، پيش از كوچ دادن ( 1 ) ايشان از آنجا ابو عبيد ، ش 277 ، ابن قيّم ، أحكام أهل الذّمّة ص 180 ؛ الأموال ، ابن زنجويه ، به نقل از ابو عبيد ( خطّى ) ورق 35 / ب . به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر از فرمانرواى مؤمنان عمر به همهء مردم رعاش ( 2 ) درود بر شما ؛ من آفريدگارى را كه جز او خدايى نيست ، مىستايم . پس از ستايش خدا : شما گمان برديد كه مسلمان گشته‌ايد و آنگاه پس از پذيرفتن اسلام ، از آن روى گردانيده‌ايد . بىگمان ، هر يك از شما كه از گناه خويش به سوى خدا بازگردد ( توبه كند ) و به نيكوكارى پردازد ، ارتداد وى زيانى براى او نخواهد داشت ؛ و ما نيز ، همنشينى و رفتارى نيك با وى خواهيم داشت . به خود آييد و تباه مگرديد ؛ مژدهء ( شادمانى و بهروزى ، ) از آن كسانى از شما ( نجرانيان ) است كه به اسلام روى آورند . هر كس كه تنها به داشتن آيين ترسايى پا فشارى كند ، چنانچه پس از ده روز مانده از ماه روزهء مسيحيان در نجران ديده شود ، بىگمان ، تعهد و پناه من از وى دور خواهد بود . اما بعد ، همانا يعلى ( 3 ) نوشته است كه هيچ يك از شما را به پذيرفتن اسلام ، وادار نساخته و يا در راه پذيرفتن آن ، شكنجه نكرده است ؛ و اگر در اين راه ، روش سختگيرى و فشار و تهديد در پيش گرفته باشد ، در اين باره ، دستورى به وى داده نشده بوده است . اما بعد : به يعلى فرمان داده‌ام كه نيمى از زمينهاى دست‌پروردهء شما را از شما بازستاند ؛ ولى من هرگز قصد آن ندارم - تا آنگاه كه درستكار باشيد - دست شما را از آنها كوتاه كنم . 1 . از جابر روايت است كه پيامبر ( ص ) گفت : ترسايان و يهود را از جزيرة العرب ، بيرون خواهم راند تا جز مردم مسلمان ، مردم ديگرى در آنجا زندگى نكنند . در روايت ديگر ، پيامبر گفت : يهود را از حجاز و نجرانيان را از نجران بيرون كنيد . با آنكه نجرانيان با مسلمانان در صلح بودند ، عمر بر پايهء همين گفتهء پيامبر اسلام ( ص ) آنان را از نجران ، بيرون راند ( ياقوت ، 4 / 757 ) . - م . 2 . چنين به نظر مىرسد كه « رعاش » نام آباديهاى نجران بوده است ( كتاب الأموال ، ص 145 ، پانوشت شماره 2 ) . - م . 3 . نام ، يعلى بن أميّه ، در گذشته به سال 37 ه . پسر عبيد يا زيد پسر همّام تميمى حنظلىّ است . وى از صحابيان فرمانرواست . پس از فتح مكّه اسلام آورد ، در پيكار طائف و حنين و تبوك ، با پيامبر اسلام بود . وى كارگزار أبو بكر در حلوان و سپس كارگزار عمر در نجران گشت . در جنگ جمل همراه زبير بود ؛ علىّ بن ابى طالب ( ع ) گفت : يعلى با شتابى بيش از ديگران ، به آشوب روى آورد . وى پس از آن ، جزو ياران على گشت و در جنگ صفّين كشته شد ( الأعلام ، 9 / 269 ) . - م .