محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
222
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) 83 براى بنى قنان از بلحارث ابن سعد ج 1 / 2 ص 22 ( ش 22 / 3 ) . بنگريد : كايتانى ، 10 / 6 ؛ اشپرنگر ، 3 / 511 ( تعليقهء نخست ) . پيامبر خدا براى بنى قنان بن ثعلبه از بلحارث فرمانى نوشت : همانا مجس از آن ايشان است ، و داراييها و جانهاى ايشان در پناه خداست . اين فرمان را مغيره نوشت . ( 2 ) 84 براى عبد يغوث از بلحارث ابن سعد ج 1 / 2 ص 22 ( ش 22 / 4 ) ؛ عبد المنعم خان ش 65 . بنگريد : كايتانى 10 / 7 ؛ اشپرنگر 3 / 511 ( تعليقهء نخست ) . پيامبر خدا ( ص ) براى عبد يغوث بن وعلهء حارثى نوشت : وى و پيروان و افراد قبيلهء او ، آنچه زمين و خرما بن به هنگام پذيرفتن اسلام داشتهاند ، تا زمانى كه نماز گزارند و زكات دهند و يك پنجم دست آوردهها را در جنگ به كار گيرند ، از آن خود ايشان خواهد بود ؛ و يك دهم دارايى از ايشان نخواهند ستاند و آنان را به نبرد بسيج نخواهند كرد ( 1 ) . اين فرمان را أرقم بن أبى الأرقم مخزومى نوشت . 1 . زمخشرى مىنويسد : لا يعشرون : لا يؤخذ عشر أموالهم ، يعنى يك دهم دارايى ايشان را نمىستانند ؛ و لا يحشرون : لا يحشرون إلى المغازى و قيل : لا يحشرون إلى عامل الزّكاة ، يعنى ايشان را براى پيكار با دشمن ، يا براى بردن نزد عامل زكات ، گرد هم نمىآورند ( الفائق ، 1 / 180 ، 2 / 433 ؛ لسان ، 4 / 192 ) كه به قياس موارد ديگر وجه اوّل راجح است . - م .