محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )

150

مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )

1 . عبارت اخير در مجمع البيان ، 4 / 13 چنين آمده است : « كسى كه پيرو راستى گردد ، از عذاب در امان خواهد بود » . - م . 2 . العزّة : عزّت حالتى است كه انسان را از ناتوانى و شكست ، بازمىدارد . العزيز : الّذى يقهر و لا يقهر يعنى عزيز كسى را گويند كه بر ديگران چيره گردد و كسى بر او چيره نگردد . ( المحكم ، ابن سيده ، 1 / 32 ؛ مفردات راغب ص 332 ) . - م . ( 1 ) 22 نيز به نجاشى مغازى ابن اسحاق ( خطّى القرويين ، قطعهء دوم ) ورق 112 ( نسخهء چاپى شمارهء 306 ) ؛ ابن كثير ، 3 / 83 ؛ عبد المنعم خان ش 109 ( هر دو مأخذ ، از بيهقى از ابن اسحاق ، روايت كرده‌اند ) ؛ مستدرك ، حاكم 2 / 623 . مقابله كنيد : ابن طولون ش 1 ؛ شرح مواهب ، الزّرقانى 3 / 346 . اين نوشته‌اى است از سوى محمّد پيامبر به نجاشى أصحم بزرگ حبشه : هر كس پيرو راستى گردد ، به خدا و فرستادهء او ايمان آورد و گواهى دهد كه خدايى جز خداى يگانهء بىانباز بىزن و فرزند نيست ، و محمد ، بنده و فرستادهء اوست ، گزند نخواهد ديد ( 1 ) . من تو را به آيين اسلام فرا مىخوانم ، زيرا كه فرستادهء خدا هستم ، از اين رو به اسلام روىآور تا آسيب نبينى « اى اهل كتاب ! به سخنى كه ما و شما ، آن را يكسان پذيرفته‌ايم ، روى آوريد . بدين معنى كه جز خدا را نپرستيم و در پرستش ، هيچ چيز را انباز او نسازيم و جز اللّه ، ديگران را پروردگاران ( 2 ) خويش ندانيم . بر اين بنياد ، اگر اهل كتاب از پذيرفتن توحيد سرباز زدند ، شما اى مسلمانان به ايشان بگوييد : گواه باشيد و بپذيريد كه تنها ما ، در دل و زبان ، توحيد خدا را پذيرفته‌ايم ( 3 ) » . اگر اين پيام را نپذيرى ، گناه ترسايانى كه به فرمان تواند ، بر تو خواهد بود . 1 . مجمع البيان ، 4 / 13 . - م . 2 . نظير همين معنى ، در سورهء توبه / 31 نيز آمده است ( كشّاف ، زمخشرى ، 1 / 371 ) . 3 . آل عمران / 64 . نيز بنگريد : ( مجمع البيان ، 1 / 455 ؛ كشّاف ، همان ) .