زيرا خداوند ، آنچه را كه به وى وعده كرده است ، به انجام خواهد رسانيد . در تفسير ابن سلّام است كه در نامه چنين آمده بود : پيامبر ، محمد يا به سوى شما و يا به سوى ديگران لشكر كشيده است . از اين رو ، من به شما هشدار مىدهم . روايت واقدى : حاطب به سه تن : صفوان بن أميّه ، سهيل بن عمرو و عكرمة بن ابى جهل نامه نوشت كه : پيامبر ( ص ) ، ميان مردم اعلام جنگ داده است و به باور من ، جز شما آهنگ مردمى ديگر را در سر ندارد . خواستم كه با فرستادن اين نامه ، حقّ نعمتى نزد شما داشته باشم . وى نامه را به زنى به نام كنود از قبيلهء مزينه از مردم عرج داد و با وى قرار نهاد كه چنانچه نامه را برساند ، يك دينار به وى بدهد . 1 . حاطب پسر أبى بلتعهء لخمى : صحابيى است كه در همهء جنگها همراه پيامبر بود . وى از بهترين تيراندازان صحابه و سوار كارى ماهر بود . پيامبر ( ص ) نامهء خود به مقوقس فرمانرواى اسكندريه را با وى فرستاد . وى در سال سى هجرى در سنّ شصت و پنج سالگى در مدينه درگذشت و عثمان بن عفّان بر وى نماز خواند ( ابن سعد ، ج 3 / 80 ؛ يعقوبى ، 2 / 62 ؛ كتاب الأموال ، ش 632 ؛ ابن اسحاق ( ترجمهء قاضى ابرقوه ) 2 / 1064 ؛ الأعلام ، 2 / 163 ) . - م . ( 1 ) ( 14 / ب ) خطبهء پيامبر ( ص ) در روزهاى گشودن مكه صحيح بخارى 3 / 39 / 2 ، 45 / 7 / 2 ؛ بد 11 / 90 ، 24 / 3 ، 38 / 4 ؛ المحدّث الفاضل ، رامهرمزى ( نسخهء خطّى ) باب كتاب ، ورق 32 / ب ( نسخهء چاپى ص 363 - 364 ) ؛ تقييد العلم ، خطيب بغدادى ص 86 ؛ إرشاد السّارى ، قسطلانى 1 / 168 ؛ عمدة القارئ ، عينى 1 / 567 ؛ فتح البارى ، ابن حجر 1 / 184 ؛ جامع بيان العلم ، ابن عبد البرّ 1 / 70 ؛ ترمذىّ 2 / 110 ؛ أسد الغابة ، ابن اثير 2 / 384 . مقابله كنيد ( 1 ) : البخارى 3 / 37 / 1 ، 45 / 7 / 1 ؛ بد 24 / 3 ؛ ترمذىّ 39 / 12 ش 2 ؛ بعب ، كنى ش 370 . در سال گشودن مكه ، خزاعه مردى از قبيلهء ليث را به انتقام خون يكى از كسان خود كه به دست ايشان كشته شده بود ، كشتند . پيامبر ( ص ) را از اين كار ، آگاه ساختند . وى بر مركب خويش سوار گشته خطبه‌اى ايراد كرد و گفت : خداوند ، كشتار يا : ( فيل ) ( 2 ) را از مكه دور داشت - ترديد از ابو عبد اللّه ( يعنى از خود امام بخارى ) است - ولى پيامبر خود ( ص ) و مؤمنان را بر آن چيره گردانيد . هان بدانيد كه گشودن آن ، پيش از