( 1 ) ( * / و ) فرمان پيامبر ( ص ) به مصعب در مدينه ، براى گزاردن نماز آدينه السّهيلىّ ج 1 / 270 ( به روايت از دارقطنى ) ؛ ابن سعد 3 / 1 ص 83 ؛ لسان « زلف » ؛ وفاء الوفا ، سمهودى ( چاپ جديد ) ص 224 ، به نقل از دارقطنى ( ولى نام كتاب او را روشن نساخته است ، از اين رو ، آن سند در سنن دارقطنى در كتاب الجمعه ، به چشم نمىخورد ) ؛ مصنّف عبد الرزاق ش 5146 ، 5149 . پيامبر خدا ، پيش از هجرت به مدينه ، رخصت بر پايى نماز آدينه داد ، ولى خود نتوانست در مكّه نماز آدينه بگزارد و چگونگى گزاردن آن را به مسلمانان بياموزد . از اين رو به مصعب بن عمير دستور داد : « پس از سپاس و ستايش خدا ؛ به روزى بنگر كه يهود براى شنبه خود به آواى بلند ، تورات ( 1 ) مىخوانند ، شما نيز در روز جمعه هنگام نيمروز ، زنان و فرزندان خود را گرد هم آوريد و با گزاردن دو ركعت نماز ( 2 ) ، به خداوند نزديك شويد » ( 3 ) . 1 . الزّبور به ضم زاء : تورات ، انجيل و قرآن ( لسان ، 4 / 315 ) . - م . 2 . گويند : نخستين كسى كه اين روز را جمعه ناميد ، كعب پسر لؤىّ بود . انصار گفتند : يهود در هفته روزى دارند كه در آن روز ، گرد هم آيند ؛ ما نيز بايد روزى را در نظر گيريم كه در آن گرد هم آييم ، ياد خدا كنيم و نماز گزاريم . گفتند : روز شنبه از آن يهود و روز يكشنبه از آن ترسايان است ، پس روز عروبه را براى اين كار بر مىگزينيم . سپس نزد سعد پسر زراره رفتند و او براى مردم ، دو ركعت نماز خواند . آن روز را به دليل اجتماع و گرد هم آيى مسلمانان در آن ، جمعه ناميدند ( جوامع الجامع ص 493 ؛ نيز بنگريد : سيرهء ابن هشام ، 2 / 77 ) . مصعب پسر عمير نخستين كس در اسلام بود كه نماز آدينه به جاى آورد ( ابن سعد ، 3 / 83 - 84 ؛ كنز العرفان ، فاضل مقداد ، 1 / 166 - 167 ) . - م . 3 . ( سطر 3 - 1 ) بس : بنگر روزى كه يهود براى روز شنبهء خود بيرون مىآيند ، در نيمروز با گزاردن دو ركعت نماز ، به خداى خود نزديك شو و براى مسلمانان ، خطبه بخوان ( آنان كه دوازده تن بودند ، در خانهء سعد پسر خيثمه نماز گزاردند ) . در لسان چنين است : آن روز كه يهود براى روز شنبهء خود آماده مىگردند . ( در سنن دارقطنى ، در باب نوشتن فرمان به برگزارى نماز جمعه ، آمده است : أبو أمامه أسعد بن زراره . . . نخستين كس بود كه در مدينه در زمين هموارى از آن بنى بياضه به نام نقيح الخضمات ، نماز جمعه گزارد . . . چند تن بوديد ؟ گفت : چهل مرد ) .