مطلوب و اصلاحى در جامعه است كه فرمود : « الا و انّ بليّتكم قد عادت كهيئتها يوم بعث اللَّه نبيّكم . . . . » « 1 » بدانيد كه روزگار و شرايط جامعه و حكومت شما دگر باره به شرايط ناهنجار هنگامهء بعثت پيامبر بازگشته و همان آفت‌ها و تيرگىها و حق‌كشىها به شما روى آورده است ؛ به خدايى كه آن حضرت را به راستى فرمان بعثت داد سوگند كه به سختى آزمايش و غربال خواهيد شد و بسان محتواى ديگ جوشان زير و رو خواهيد گشت تا روشن‌انديشان و شايستگانى كه عقب رانده شده و سركوب گشته‌اند به پيش آيند و بر تدبير امور مردم همت گمارند و نالايقان و چاكرمنشان كه با تزوير و تملق پيش افتاده‌اند ، سر جاى خويش باز گردند . و پيشواى آزادى در كنار خانهء خدا در انجمنى از نمايندگان فكرى مردم در يك سخنرانى پر محتوا و طولانى و عميق در اشاره‌اى روشنگر و برانگيزاننده به اين عامل فرمود : « فانّ هذه الطّاغية قد صنع بنا و بشيعتنا ما قد علمتم و رأيتم و شهدتم و بلغكم . . . فانّى اخاف ان يندرس الحقّ و يذهب . . . . » « 2 » آنچه اين طغيانگر و پايمال‌كننده حقوق و آزادى مردم ، در حق ما و دوستدارانمان روا داشت ، شما ، يا خود ديديد و شنيديد و يا به آگاهىتان رسيد و مىدانيد ؛ از اين رو اينك من مىخواهم در قالب چند پرسش ، حقايق را بر شما بگويم . هان اى مردم ! سخن مرا نيك بشنويد و آن را پوشيده داريد تا آن گاه كه به شهر و ديارتان باز گشتيد ، آن را به افراد مورد اعتماد خود بگوييد ؛ چرا كه اينك كار به جايى رسيده است كه اگر حقيقت را نگويم و در برابر استبداد به روشنگرى نپردازم ، مىترسم دين خدا و مقررات آزاديبخش و عدالت آفرين او نابود گردد و مذهب سالارى دروغين و هراس‌انگيز و خشن اموى بپايد . و نيز در سخنى الهام بخش و سازنده با ياران ، در شكايت از تباهى و دگرگونى نامطلوب روزگار ، فرمود :

--> ( 1 ) - نهج البلاغه ، خ 16 . ( 2 ) - نهج الشهاده ، ص 92 .