السيد جعفر مرتضى العاملي ( مترجم : محمد سپهرى )
108
مأساة الزهراء ( ع ) ( رنجهاى حضرت زهرا س ) ( فارسي )
موجب مىشود كه اين روايات با روايات دسته اول متعارض باشد ؟ ! پس تعارض و تنافى روايات كجاست ؟ ( 1 ) 3 - هنگامى كه به اين روايات مراجعه كرديم ، ديديم كه : روايت حماد بن عثمان بيان كرده كه در مصحف فاطمه عليها السّلام چيزى از حلال و حرام وجود ندارد . در روايت حسين بن ابى العلاء ملاحظه كرديم كه ضمير در : « و فيه ما يحتاج الناس الينا » به مصحف فاطمه عليها السّلام بر نمىگردد بلكه مرجع ضمير ، جفر است . بنابراين حلال و حرام در جفر است نه در مصحف فاطمه عليها السّلام . روايت خثعمى از كتاب فاطمه سخن مىگويد نه از مصحف فاطمه عليها السّلام . ( 2 ) گفتيم كه فاطمه عليها السّلام نوشتههاى ديگرى غير از مصحف نيز داشته است . آنچه دربارهء اختلاف اغراض در ذكر خصوصيات بيان كرديم در برخى وجوه خود با نقل وقايعى كه بر زهرا عليها السّلام گذشته ، شباهت دارد . چه برخى ، تهديد آتش زدن ، برخى جمع هيزم ، برخى آوردن آتش ، ديگرى آتش زدن و شعلهور شدن آتش ، ديگرى شكستن در و وارد شدن به خانه ، ديگرى فشار زهرا عليها السّلام بين در و ديوار و سقط جنين او ، ديگرى سيلى يا زدن به دست يا پهلو يا به پشت يا به بازوهايش ، ديگرى شكستن پهلوهايش ، ديگرى زدن عمر ، ديگرى زدن مغيره ، ديگرى زدن قنفذ به دستور عمر و ديگرى زدن خالد بن وليد او را نقل كردهاند . در حالى كه بين اين روايات هيچگونه تكاذبى نيست بلكه هر كدام گوشهاى از ماجراى زهرا عليها السّلام را نقل كردهاند : يكى به واسطهء تعلق هدفش به يك جنبهء خاص ، ديگرى به اين جهت كه همان گوشه برايش ثابت شده است يا شرايط سياسى چنين اقتضا كرده است و . . . ( 3 ) علاوه بر اين ، اختلاف در جزئيات نقل به اصل ثبوت حادثه زيان نمىزند . بلكه آن را تأكيد مىكند . خصوصا كه بسيارى از افراد در پى ثبوت جزئيات حوادث نيستند . زدن فاطمه عليها السّلام ثابت است اما راويان در اينكه چه كسى او را زد با هم