العلامة الحلي ( مترجم : حميدرضا آژير )
59
كشف اليقين ( فارسي )
نزديك بستر من قرار ده . ( 1 ) پيامبر ( ص ) ، بيشتر تربيت على را عهدهدار بود و به هنگام شستشو على را پاكيزه مىگرداند و هنگام آشاميدن شير ، آن را جرعه جرعه در كام على مىريخت و به گاه خواب گهوارهاش را آرام تكان مىداد و در بيدارى با او كودكانه سخن مىگفت و بر سينه حملش مىكرد « 1 » و مىفرمود : اين برادر ، ولىّ ، يار ، برگزيده ، اندوخته ،
--> ( 1 ) شيخ محمّد بن شهرآشوب در « المناقب » 2 / 180 مىگويد : « او در جايگاه وحى رشد كرد و در خانهء قرآن تربيت يافت و در زمان زندگى پيامبر ( ص ) او را تا دم مرگ همراه بود . او با ديگر مردمان در سنجه نمىآيد ، چرا كه گرامىترين آنها بود و در تبار و پاكترينشان در رستنگاه ، و رگ و ريشهء اصيل مىبالد ، و اختر پارهء درخشان نور مىافشاند و آموزش پيامبر هم كه تا جان ريشه مىدواند . پيامبر اكرم ( ص ) عهدهدار تأديب على نمىشد و سرپرستى او را نمىپذيرفت و مسئوليت آموزش نيكوى او را به جان نمىخريد مگر از دو رو : يا بر پايهء تيزهوشى خود و يا بر بنياد وحى الهى . اگر بر پايهء تيزهوشى بوده باشد كه هرگز خطا نمىكند و گمانش بطلان نمىپذيرد ، و اگر هم بر بنياد وحى الهى بوده باشد ديگر منزلتى والاتر از آن يافت نمىشود و از آن دليلى گوياتر بر فضيلت و امامت حضرت ( ع ) به چنگ در نمىآيد » . ابن ميثم بحرانى در « قواعد المرام » / 183 مىگويد : « كشمكشى در اين حقيقت نيست كه على در نهايت تيزهوشى و استعداد علمى بوده است ، و پيامبر اكرم ( ص ) فرزانهترين فرهيختگان ، و على ( ع ) از آغازينههاى كودكى خود تا گاه درگذشت پيامبر ( ص ) در خدمت حضرتش ( ص ) بوده است و شب و روز در ركاب آن حضرت ( ص ) به سر مىبرد . در هر زمان بر پيامبر وارد مىشد ، و اين براى هيچ يك از صحابه رخ نداده است ، و روشن است كه اگر شاگرد از چنين تيزهوشى و آزمندى بر كسب دانش برخوردار باشد و استاد هم در نهايت فرزانگى و آزمندى در راهنمايى و آموزش شاگرد و پيوند ميان آن دو در همهء اوقات حاصل باشد ، اين شاگرد مىتواند در كسب دانش به جايگاهى بس سترگ دست يابد » . چه نيكو گفته است ابن شهرآشوب در « المناقب » 2 / 35 : « آيا او داناترين مردم نبوده است در حالى كه در خانه و مسجد در كنار پيامبر ( ص ) به سر مىبرده وحى و مسائل پيامبر را مىنگاشته است و فتواهاى پيامبر ( ص ) را مىنيوشيده و آن چه مىخواسته از حضرتش ( ص ) پرسش مىكرده است ؟ » .