2 - 4 - بر پژوهشگر پىگير است كه علّت فراوانى احاديث را در فضايل على ( ع ) باز شناسد و از آن‌ها حكم الهى را نتيجه گيرد . با كم‌ترين درنگ بر او آشكار خواهد شد كه دليل اين امر ، عنايت فراوان پيامبر اكرم ( ص ) به ابلاغ دين و تكميل و اتمام آن و آگاهى آن حضرت ( ص ) به اين نكته بوده است كه پس از رحلت او امّت ، اختلاف خواهد يافت و اين چنين است كه ابن حجر هيثمى از پاره‌اى متأخران از ذريّهء اهل بيت نبوى نقل مىكند كه نصّ آن چنين است : « دليلش - و خدا آگاه‌تر است - اين است كه خداوند تبارك ، مشكلات على و اختلاف‌هاى برخاسته از امر خلافت را كه پس از رحلت حضرتش ( ص ) ظهور مىكرد به آگاهى پيامبر رساند . اين ، خود ، اقتضاى آن را داشت كه پيامبر ( ص ) ، على ( ع ) را به اين فضايل مشهور گرداند تا بدين ترتيب هر كه خبر اين فضايل به دو رسد و به حضرتش ( ع ) توسّل جويد نجات يابد . سپس هنگامى كه اين اختلاف ظهور كرد و بر حضرتش ( ع ) خروج كردند هر يك از صحابه كه اين فضايل را شنيده بود براى خيرخواهى امّت خبر آن را انتشار داد و پراكند . در پى آن هنگامى كه مشكل بالا گرفت و گروهى از بنى اميه بر منبرها به كاستن از مقام آن حضرت ( ع ) و دادن دشنام به او پرداختند و خوارج نيز با ايشان همراهى كردند و حتّى قائل به كفر حضرت ( ع ) شدند حافظان دانشور اهل سنّت به پراكندن فضايل حضرتش ( ع ) روى آوردند تا جايى كه اين فضايل در مسير خير خواهى امّت و يارى رساندن به حق ، فزونى گرفت . » « 1 » 5 - امّا جماعت ، احاديث مربوط به فضايل على ( ع ) را روايت مىكردند و در كتاب‌هايشان مىآوردند ولى مفهوم اين احاديث و لوازم عقلى و نتايج عرفى آن را عرضه نمىداشتند و در اين كه هر صفتى - فضيلت باشد يا رذيلت - يك ويژگى از ويژگىهاى صاحب آن و نشانى در شناخت دارندهء آن مىباشد خود را به تجاهل و تغافل مىزدند و حتّى مىكوشيدند معانى صفاتى را كه پيامبر ( ص ) در حقّ آن حضرت ( ع ) تصريح فرموده بود تحريف و احتمالا آن‌ها را پوشيده بدارند يا از شمار بيرون افكنند . يكى از اين نمونه‌ها مناقشهء آن‌هاست در واژهء « مولى » در حديث غدير ، « 2 » - و پوشاندن مفهوم « وصىّ » و

--> ( 1 ) الصواعق المحرقه / 121 . ( 2 ) بنگريد به : الغدير 1 / 350 .