مىگويد . » « 1 » - در روايتى ابن عباس مىگويد : « اوج مصيبت ، اختلاف و هياهويى بود كه مانع از آن شد پيامبر ( ص ) نگاشته‌اى براى آن‌ها بنگارد . » « 2 » - 3 - به علاوهء آن چه بيان داشتيم كه چگونه جماعت ، از سخن گفتن پيامبر ( ص ) جلوگيرى كردند و در خانهء حضرت ( ص ) از پذيرش دعوت او خوددارى ورزيدند و نگذاشتند حضرت ( ص ) در واپسين لحظات زندگى نگاشته‌اى بنگارد : 1 - 3 - آن‌ها كوشيدند پس از رحلت پيامبر ( ص ) ، احاديث ايشان نيز نوشته نشود و چنان كه از برخى احاديث پيداست در زمان تندرستى پيامبر ( ص ) نيز چنين بوده است ، سبحان اللَّه . عبد اللَّه بن عمرو بن عاص مىگويد : « من هر چه را از پيامبر ( ص ) مىشنيدم مىنگاشتم ، ولى قرشيان مرا از اين كار بازداشتند و گفتند : آيا تو هر چيزى را كه از پيامبر ( ص ) مىشنوى مىنويسى و حال آن كه پيامبر نيز انسانى است كه هم به گاه شادى سخن مىگويد و هم به گاه خشم ؟ و من از نوشتن دست كشيدم و آن را به عرض پيامبر رسانيدم . پس با انگشت به دهانش اشاره كرد و فرمود : « بنويس كه سوگند به آن كه جان من در يد قدرت اوست از اين دهان جز حق بيرون نيايد . » « 3 » -

--> ( 1 ) بخارى / 2 ، كتاب جهاد ، باب جوائز الوفد / 120 ، و كتاب جزيه ، باب اخراج اليهود من جزيرة العرب / 136 ، و صحيح مسلم 5 ، كتاب الوصيه ، باب ترك الوصيه / 75 ، و مسند احمد ، حديث 1935 ، و طبقات ابن سعد 2 / 244 ، و تاريخ طبرى 3 / 193 . ( 2 ) بخارى / 4 ، كتاب الاعتصام بالكتاب و السنه ، باب كراهية الخلاف / 180 و كتاب المرضى ، باب « قول المريض قوموا عنّى » / 5 ، و جلد 3 كتاب المغازى ، باب مرض النبى / 62 ، و صحيح مسلم 5 ، كتاب الوصيه ، آخر باب ترك الوصيه / 76 و مسند احمد ، حديث 3111 ، و تاريخ ابن كثير 5 / 227 - 228 ، و تيسير الوصول 4 / 194 ، و تاريخ الذهبى 1 / 311 ، و تاريخ الخميس 1 / 182 ، و البدء و التاريخ 5 / 95 ، و تاريخ ابى الفداء 1 / 151 . ( 3 ) سنن الدّارمى / 1 ، باب « من رخص في الكتابة من المقدّمة / 125 ، و سنن ابى داود / 2 ، باب كتابة العلم / 146 ، و مسند احمد 2 / 162 و 207 و 216 ، و مستدرك الحاكم 1 / 105 - 106 ، و جامع بيان العلم و فضله از ابن عبد البر 1 / 85 ، چاپ دوم ، چاپ العاصمه در قاهره ، سال 1388 .