سليم بن قيس الهلالي الكوفي ( مترجم : اسماعيل انصارى زنجانى )

40

كتاب سليم بن قيس الهلالي ( اسرار آل محمد ع ) ( فارسي )

نسخه‌هاى ديگرى كه سابقهء آنها به سال 334 هجرى بر مىگردد ، ابتدا در يمن بوده و سپس به دمشق منتقل شده است . هم اكنون بيش از ده نسخه از آن موجود است و در كتابخانه‌هاى ايران و عراق و هند نگهدارى مىشود . نسخهء ديگرى بخطّ كوفى با قدمت هزار ساله كه در ايران بوده در سالهاى اخير مفقود شده است . امروزه بيش از 60 نسخهء خطى از كتاب سليم قابل معرفى است ، و در همين حال بيش از 24 نسخهء خطى آن در كتابخانه‌هاى عمومى و خصوصى موجود است ، و نسخ بسيارى هم در طول تاريخ در دست علما بوده است كه در كتابهاى خود آنها را ذكر كردهاند . با نگاهى به تاريخچهء كتاب سليم در طول تاريخ هزار و چهار صد سالهء آن ، نسخه‌هاى آن را در شهرهاى مختلف اسلامى مىيابيم كه عبارتند از : مكّه و مدينه از شهرهاى حجاز ، صنعا و بندر مخا از شهرهاى يمن ، نجف و كربلا و حلّه و بغداد و بصره و كوفه از شهرهاى عراق ، دمشق از شهرهاى شام ، اصفهان و قم و مشهد و تهران و يزد از شهرهاى ايران ، لكنهو و بمبئى و فيضآباد از شهرهاى هند . بدين ترتيب در مىيابيم كه اين كتاب در هر دورهاى از تاريخ اسلام با منزلت و ارزش خاصّش مورد توجه علما بوده و بعنوان اوّلين و قديمىترين ميراث عقيدتى و علمى اسلام حفظ شده است و بعنوان يك كتاب مرجع ، از مطالب آن در علوم مختلف از جمله فقه و اصول و رجال و حديث و تاريخ و تفسير استفاده‌هاى وافرى بردهاند . از نيمهء دوم قرن چهاردهم به تحقيق و چاپ متن عربى كتاب سليم تحت اشراف علماى بزرگ اقدام شده و در اواخر اين قرن به زبان اردو ترجمه و چاپ شده است . در آغاز قرن پانزدهم اقدام به ترجمهء فارسى آن نيز شده و در سطح وسيعى انتشار يافته است . خدا را شكر كه اين امانت ذى قيمت سليم و محصول عمر او را كه با اقتباس از انوار علوم ائمه عليهم السّلام و با كمك اصحابشان تأليف نموده ، بدست محدّثين و علماى بزرگ حفظ فرموده است . در شأن چنين عالمانى امام هادى عليه السّلام فرمودهاند :