است . خدا به ايشان ظلم نكرده بلكه آنان به خودشان ظلم كردهاند « 18 » . اى مردم ، ما اهل بيتى هستيم كه خداوند بوسيلهء ما دروغ را روشن مىكند و روزگار پر از سختيها را به آسايش مىرساند و بند ذلّت را از گردنتان بر مىدارد . خداوند با ما شروع و به ما ختم مىكند . از ما و دشمنانمان ، و هدايت ما و آنان ، و روش ما و آنان ، و مرگ ما و آنان عبرت بگيريد . آنان با سستى شكم « 19 » و زخم و دمل مىميرند ولى ما با ناراحتى شكم و كشته شدن و شهادت از دنيا مىرويم . گرفتارى آل محمّد عليهم السّلام در فتنه‌ها ( 1 ) سپس امير المؤمنين عليه السّلام رو به پسرانش كرد و فرمود : پسرانم ، كوچكترانتان به بزرگترانتان نيكى كنند « 20 » ، و بزرگترانتان به كوچكتران رحم كنند . مانند سفيهان جفاكار جاهلى نباشيد كه در بارهء خدا به يقين نمىرسند مانند تخم مرغهايى كه در نقش و نگار ترسيم شده باشند « 21 » . واى بر جوجه‌ها ، جوجه‌ها و فرزندان آل محمّد ، از شرّ خليفهاى كه به خلافت مىرسد . او جبّار و خبيث « 22 » و خوش گذران است . او جانشين مرا و جانشين جانشين بعد از مرا مىكشد . امير المؤمنين عليه السّلام مظهر دين الهى ( 2 ) بدانيد به خدا قسم « 23 » ، كه رساندن رسالت‌ها و انجام وعده‌ها و كامل بودن كلمات را

--> ( 18 ) مضمون آيهء 33 از سورهء نحل است كه مىفرمايد : وَ ما ظَلَمَهُمُ اللَّهُ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ . ( 19 ) « ب » : با مريضى . احتمالا منظور از ناراحتى شكم در دشمنان اهل بيت عليهم السّلام ناراحتىهايى است كه از پرخورى و امثال آن عارض مىشود ، ولى در اهل بيت عليهم السّلام آن است كه از مسموميّت بوجود مىآيد . ( 20 ) « ب » : كوچكترانتان با بزرگترانتان مشورت كنند . ( 21 ) عبارت « كبيض بيض في داح » به صورت فوق ترجمه شده است . ( 22 ) « د » : متكبّر . ( 23 ) عبارات بعد از اين قسمت ، معانى سنگينى از علم حضرت را در بر دارد كه بايد تفسير شود .