12 خطبهء امير المؤمنين عليه السّلام در سال آخر عمر مبارك : شكايت امير المؤمنين عليه السّلام از ياران خود ، دنياگرائى و بىتوجهى به آخرت ، خستگى از جنگ و بىنظمى ، چرا امير المؤمنين عليه السّلام مانند عثمان سكوت نكرد ؟ جزاى كسى كه به دشمن خود تمكين كند ! « سامره » قائلين به « لا قتال » ، چرا امير المؤمنين عليه السّلام در مقابل ابو بكر و عمر شمشير نكشيد ؟ اقدام امير المؤمنين عليه السّلام براى جنگ با ابو بكر و عمر ، فرق سكوت امير المؤمنين عليه السّلام با سكوت عثمان ، عثمان مقصر در قتل خود ، سوابق جنگ و صلح امير المؤمنين عليه السّلام ، شيعه و ناصبى و مستضعف ، تأثير اين خطبه در قلوب مردم ، شهادت امير المؤمنين عليه السّلام . خطبهء امير المؤمنين عليه السّلام در سال آخر عمر مبارك شكايت امير المؤمنين عليه السّلام از ياران خود ( 1 ) ابان از سليم نقل مىكند كه گفت : در اطراف امير المؤمنين عليه السّلام نشسته بوديم و گروهى از اصحاب نزد آن حضرت بودند . يك نفر عرض كرد : يا امير المؤمنين ، چه خوب است مردم را براى رفتن به جنگ ترغيب فرمائى . دنياگرائى مردم و بىتوجهى به آخرت ( 2 ) حضرت برخاست و خطبهاى ايراد كرد و طىّ آن فرمود : من شما را براى رفتن به جنگ ترغيب نمودم « 1 » ولى شما نرفتيد ، و خيرخواهى شما را نمودم ولى شما نپذيرفتيد ، و

--> ( 1 ) « ج » : همين عيب شما را كافى است كه من چقدر شما را براى جنگ ترغيب نمودم ولى . . .