كمترين درجهء ايمان و كفر و گمراهى ( 1 ) آن مرد گفت « 9 » : يا امير المؤمنين ، كمترين چيزى كه شخص با آن مؤمن مىشود ، و كمترين چيزى كه با آن كافر مىشود ، و كمترين چيزى كه با آن گمراه مىشود چيست ؟ حضرت فرمود : سؤال كردى جواب را بشنو : كمترين چيزى كه شخص با آن مؤمن مىشود آن است كه خداوند خود را به او بشناساند ، و او به پروردگارى و يگانگى خداوند اقرار نمايد ، و پيامبرش را به او بشناساند و او به نبوّت و ابلاغ ( رسالت او ) اقرار نمايد ، و حجّت خود در زمين و شاهد بر خلقش را به او بشناساند و او به اطاعتش اقرار كند « 10 » . عرض كرد : يا امير المؤمنين ، اگر چه نسبت به همه چيز - غير آنچه توضيح دادى - جاهل باشد ؟ فرمود : آرى ، ( فقط ) هر گاه به او دستور داده شد اطاعت كند و هر گاه نهى شد بپذيرد . كمترين چيزى كه شخص با آن كافر مىشود آن است « 11 » كه چيزى را بعنوان دين بپذيرد و گمان كند كه خداوند او را به آن امر كرده - از چيزهايى كه خداوند نهى كرده است - بعد آن را دين خود قرار دهد و بر اساس آن تبرّى و تولى داشته باشد و گمان كند خدايى را كه به او امر كرده مىپرستد . كمترين چيزى كه شخص با آن گمراه مىشود آن است كه حجّت خدا در زمين و شاهد او بر خلقش را كه امر به اطاعت او نموده و ولايتش را واجب كرده نشناسد .

--> ( 9 ) در كتاب كافى و معانى الاخبار ، سليم مىگويد : من پرسيدم . ( 10 ) اين عبارت در كتاب كافى چنين است : . . . خداوند تبارك و تعالى خود را به او بشناساند و او اقرار به اطاعتش نمايد ، و پيامبرش را به او بشناساند و او اقرار به اطاعتش نمايد ، و امام و حجت خود در زمين و شاهد بر خلقش را به او بشناساند و او اقرار به اطاعتش نمايد . ( 11 ) اين عبارت در كتاب كافى چنين است : كمترين چيزى كه بنده با آن كافر مىشود اين است كه كسى گمان كند چيزى را كه خدا از آن نهى فرموده ، خدا به آن امر كرده است ، و آن را دين خود قرار دهد و طبق آن پايهء دوستى خود را قرار دهد ، و گمان كند خدائى را كه به آن دستور داده را عبادت مىكند ، در حالى كه شيطان را عبادت مىكند .