بنا بر اين مىتوان اذعان داشت كه سليم قسمت اعظم كتابش را از سال دوازدهم هجرى تا سال 40 نوشته كه از چهارده سالگى تا چهل و دو سالگى او مىشود و يك چهارم بقيه را در طول 34 سال اخير عمرش نوشته است . روحيات و اخلاقيات سليم در يك جمع بندى از زندگانى سليم مىتوان روحيات و اخلاقيات او را چنين تحليل كرد : بسيار كماند افرادى كه بتوانند مرد ميدان شمشير باشند و در همان حال در ميدانهاى علم و قلم گام نهند ، چرا كه هر يك از دو جهت اقتضاى روحى خاصى دارد و جمع بين هر دو را مشكل مىنمايد . سليم بن قيس از كسانى است كه اين دو جنبه در او جمع شده است . او با قدم در ميدانهاى هولناك جنگهاى جمل و صفين و نهروان ، وظيفهء خطير خود را در جنبه‌هاى عقيدتى و عملى به انجام رساند . در حالى كه قبل از آن و همزمان با جنگها و بعد از آن دست از فراگيرى معارف و تاريخ و نيز تأليف و تدوين آنها برنداشت و در نتيجه اين يادگار گرانقدر را براى ما باقى گذاشت . از سوى ديگر ، او صاحب همتى بلند و تلاشى بىوقفه بود و كتاب حاضر نتيجهء سعى و كوشش بىامان او در طول 60 سال است . از همهء اينها گذشته دو روحيّهء بسيار مهم در سليم بوده كه در سايهء آن توانسته است چنين كتابى تأليف نمايد و آن را حفظ كند و به نسلهاى بعد از خود برساند . اوّل : كتمان و اجتناب از شهرت با توجّه به اينكه سليم فقط در پنج سال حكومت امير المؤمنين عليه السّلام آزاد بوده و قبل و بعد از آن در شرايط اختناق بسيار شديدى بسر مىبرده ، پيداست كه جز با حالت كتمان نمىتوان چنين كتابى را تأليف كرد . در حكومت عمر و عثمان كه تدوين حديث به هر صورتى ممنوع بود ، سليم نه تنها كتابى تدوين كرد بلكه مطالب آن هم بر ضد حكومت وقت بود ، كه اگر از كار او مطلع مىشدند هم خود او و هم كتابش را نابود مىكردند !