سليم بن قيس الهلالي الكوفي ( مترجم : اسماعيل انصارى زنجانى )

148

كتاب سليم بن قيس الهلالي ( اسرار آل محمد ع ) ( فارسي )

ب . ترتيب احاديث در توصيف انواع ششگانهء نسخه‌ها ذكر شد كه دو نوع « ب » و « د » در ترتيب احاديث تقريبا يكسانند ، ولى نوع « الف » در چند حديث با آن دو تفاوت دارد ، در حالى كه نوع « ج » در ترتيب احاديث با سه نوع ديگر اختلاف دارد و كيفيت آن گذشت . بايد توجه داشت كه اين اختلاف ترتيب ، در اثر افتادگىهاى نسخه‌ها و يا اعمال سليقهء ناسخين بوجود آمده و به اصالت كتاب ضررى نمىزند ، چرا كه منظور اصل متون احاديث است و تقدّم و تأخّر آنها در صحت اصل آن تأثيرى ندارد . ج . تعداد احاديث در بيان انواع نسخه‌ها گفته شد كه نوع « الف » داراى 48 حديث و نوع « ب » 41 حديث و نوع « ج » 39 حديث و نوع « د » 40 حديث است . احاديث دو نوع « ب » و « د » تماما در نوع « الف » موجود است و سه نسخه تطابق كلّى دارند ، ولى از 39 حديث نوع « ج » فقط 17 حديث در « الف » و « ب » و « د » وجود دارد ، و 22 حديث آن در سه نوع ديگر وجود ندارد كه در قسمت دوّم متن بطور جداگانه آورده شد . د . كم و زيادى در عبارات كم و زيادى جملات و كلمات و يا تقديم و تأخير آنها و اختلاف شكل كلمات و جمله‌بندىها در نسخه‌هاى مختلف و نيز اغلاط و اشتباهات در نوشتن كلمات - كه در نسخه‌هاى خطى يك مسألهء عادى است - در كتاب سليم هم با توجه به قدمت 1400 سالهء آن وجود دارد . علل اين اختلاف نسخه‌ها اشتباه در قرائت يا شنيدن حديث يا نقل به معنى با اعتماد بر حافظه يا پاك شدن بعضى كلمات در اثر موريانه يا رطوبت ، يا افتادن بعضى اوراق نسخه‌ها پيش مىآيد . البته با توجّه به كثرت نسخه‌هاى خطى موجود و چهار نوع بودن آنها و مقابله‌هاى متعدّد ، متن كتاب كاملا منقّح شده ، بخصوص كه متن حاضر نتيجهء مقابلهء 14 نسخهء خطى است .