ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

79

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

رفتند و اين شهر را مدتى محاصره كردند ولى فرمانرواى شهر پافشارى نمود و دست صلح بسويشان دراز نكرد . لذا بدون اخذ نتيجه آنجا را ترك گفتند و عازم رحبه [ ( 1 ) ] شدند . ايلغازى ظاهرا خود را با جاولى موافق و مساعد نشان ميداد ولى باطنا مخالف او بود و دنبال فرصتى مىگشت كه از او برگردد . لذا هنگامى كه به عرابان از خابور رسيدند ايلغازى شبانه گريخت و عازم نصيبين گرديد . بيان آزاد ساختن جاولى ، قمص فرنگى را وقتى كه ايلغازى از جاولى كناره گرفت و گريخت ، جاولى به سوى رحبه روانه شد و چون به ماكسين [ ( 2 ) ] رسيد ، قمص فرنگى را آزاد ساخت .

--> [ ( 1 ) ] - رحبه يار رحبهء مالك بن طوق ، يا رحبة الشام : شهر سابق شام ، بر ساحل راست فرات ، مطابق ميادين كنونى ( جنوب شرقى دير الزور ) ظاهرا در زمان خلافت مامون بوسيلهء مالك بن طوق بنا شد . بين سالهاى 447 و 450 هجرى بساسيرى به اينجا پناهيد . بعدها اين محل متروك گرديد و در نيمه دوم قرن ششم هجرى قمرى بفاصله پنج كيلومترى از فرات رحبة الجديدة بنا شد . ( دائرة المعارف فارسى ) [ ( 2 ) ] - ماكسين : از شهرهاى ديار ربيعه است . توضيح آنكه اعراب بلاد بين النهرين عليا را جزيره مىناميدند زيرا آبهاى دجله و فرات عليا جلگه‌هاى آنجا را در برميگرفت . اين سرزمين به سه قسمت تقسيم مىگرديد و هر قسمت را « ديار » مىگفتند و عبارت بوده از دياربكر ، ديار ربيعه و ديار مضر . ( از لغتنامه دهخدا ، تحت عنوان جزيره )