ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
42
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
گرديد . صلح آنان در ماه ذى الحجهء سال 500 هجرى بود . شرح كشته شدن وزير سلطان محمد و وزارت احمد بن نظام الملك در ماه شوال اين سال - يعنى سال 500 هجرى - سلطان محمد فرمان دستگيرى وزير خود سعد الملك ابو المحاسن را صادر كرد و اموالش را گرفت . و او را با چهار تن از خبرچينان و ياران نزديكش بر دروازهء اصفهان به دار آويخت . به اين وزير خيانت به سلطان و به آن چهار نفر اعتقاد به باطنيان را نسبت ميدادند . مدت وزارت سعد الملك دو سال و نه ماه بود . او در آغاز كار ، مصاحبت تاج الملك ابو الغنائم را داشت . پس از او مدتى بىكار ماند . سپس مؤيد الملك بن نظام الملك ، او را در راس ديوان استيفاء گماشت . او هنگامى كه سلطان محمد در اصفهان بوسيله برادرش سلطان بركيارق محاصره شده و به زحمت افتاده بود ، به سلطان محمد خدمات شايانى كرد . لذا وقتى سلطان محمد كار برادر را فيصله داد ، سعد الملك مقامى و الا يافت . سلطان محمد وزارت خود را به او داد و املاكى را كه در اختيار او بود توسعه بخشيد . پايهء او را بالا برد و ناگهان او را بر زمين زد . چنين است سرانجام خدمت ملوك . و چه خوب گفت عبد الملك مروان : « زندگانى كسى از همه خوشتر ميگذرد كه از مال دنيا به قدر كفاف بهرهمند است ، زنى دارد كه او را راضى مىكند و درهاى دولتسراى كثيف ما را نمىشناسد كه از آنها زحمت و آزار ببيند . . . » سلطان محمد پس از عزل و اعدام سعد الملك دربارهء شايستگى