پس از اين واقعه ، فرنگيان ديگر از على بن يوسف ميترسيدند و از دست اندازى به شهرهاى او خوددارى مىكردند . اذفونش نيز ازين پيشامد سرافكنده شد و دانست كه آن شهرها

--> [ ( ) ] در سال 1035 ميلادى در آن شهر دولت مستقلى تشكيل دادند . بارى ، شهر طليطله در همهء ادوار مركز دانش و هنر بوده است و در آن بهترين كارخانه‌هاى اسلحه سازى و كارگاه‌هاى حرير بافى و پشمبافى وجود داشته است . همچنين صنعت استخراج معادن در آن شهر رواج يافته بود ، كه هم اكنون نيز باقى است و اشياء نفيسى كه از راه اين صنعت ساخته مىشود در سراسر اروپا به فروش ميرسد و اكنون در آن شهر نه كارخانه براى تهيهء صنايع مزبور دائر است و مردم توانگر با دلبستگى فراوان مصنوعات يدى مزبور را : از قبيل ساعت و كيف و عصا و جام و قلم و كارد و جز اينها ميخرند و همهء اين صنايع از دوران فرمانروائى عرب براى مردم طليطله بيادگار مانده است . طليطله از سال 712 تا سال 1085 ميلادى يعنى قريب چهار قرن در تصرف عرب بوده است و شهر مزبور در تمام مدت فرمانروائى آنان همچون مشعل فروزانى انوار دانش و هنر را به جهان ميپراكنده است . با اينكه تمدن عربى و بر طليطله استيلا يافته بود ، گروهى از مسيحيان آن شهر همچنان آئين خويش را حفظ مىكردند . ليكن زبان عرب و فرهنگ آن قوم را نيز فرا مىگرفتند . و نماز خود را كه در اصطلاح آنان موسوم به « طقوس كنيسيه » است به هر دو زبان عربى و زبان گت‌ها ادا مىكردند و مردم اسپانيا اين گروه را « موذاراب » ( Mozarabes ) مىناميدند كه محرف از « نصف عرب » است و شگفت اين است كه مردم طليطله پس از خارج شدن آن شهر از تسلط عرب ، باز هم به زبان و تمدن عرب شيفتگى نشان ميدادند . و اسناد معاملات و كليه قباله‌ها و مدارك خود را تا سال 1580 ميلادى به زبان عربى مينوشتند بعبارت ديگر آثار تمدن عرب تا سيصد سال پيش در آن شهر وجود داشته است . و از بين رفتن آن هم در نتيجهء فرمان‌هاى مكررى بوده است كه از طرف حكومت صادر مىشده و كسانى را كه به عربى سخن ميگفته يا كتابت مىكرده‌اند مورد بازخواست قرار ميداده‌اند . و اگر اين سختگيرىها نمىبود ، چه بسا كه زبان عرب تا امروز هم در آن شهر همچنان پايدار بود .