ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

149

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

خروج كرد و سپاه كثيرى فراهم آورد و بطمع تصرف شهرهاى اسلامى اندلس و تسلط بر آنها افتاد . علت اقدام او به اين كار نيز درگذشت امير المسلمين ، يوسف ابن تاشفين بود . اما وقتى امير المسلمين على بن يوسف بن تاشفين اين خبر را شنيد با سپاهيان خود به جنگ با او شتافت .

--> [ ( ) ] است . و خدا داناتر است . و برخى سخنانى جز اين دربارهء آن گفته‌اند چنان كه در بارهء رقيم ياد كرده‌اند . و اين شهر را از لحاظ قدر و منزلت از مهم‌ترين بلدان آورده‌اند و گويند يكى از مهم‌ترين خصوصيات آن اين است كه مواد خواربار و حبوب در انبارهاى آن هفتاد سال باقى ميماند بىآنكه تغيير پذيرد . و زعفران آن در نهايت خوبى است . و ميان طليطله و قرطبه هفت روز راه است كه سواره آن را بپيمايند . اين شهر از آغاز فتح اندلس بدست عرب در تصرف مسلمانان بود تا آنكه در سال 477 هجرى قمرى فرنگان آن را متصرف شدند . پادشاهى كه اين شهر را تسليم كرد يحيى بن يحيى بن ذى النون ملقب به القادر بالله بود . و شهر مزبور هم اكنون نيز در تصرف فرنگان است . طليطله را مدينهء شاهان مىناميدند و چنان كه گفته‌اند 72 زبان در آن رايج بود . و سليمان ابن داود و عيسى ابن مريم و ذو القرنين و خضر بر حسب گمان مردم آن ، به طليطله درآمده‌اند و خدا داناتر است ( از معجم البلدان ) و صاحب حلل السندسيه آرد : شهر طليطله چه در گذشته و چه در دوران جديد از بزرگترين شهرهاى اسپانيا به شمار ميرفته و اين شهر در وسط اسپانيا واقع شده است هر چند به جنوب آن كشور نزديك‌تر است و اصل بناى آن بسيار كهن است چنان كه گويند اين شهر پايتخت كارپتنيان ( Carpetau ) بوده است . و نام آن در كتاب مورخ رومى « تيتلف » آمده . و وى آن را « طليطم » ( Toleteum ) خوانده و متذكر شده است كه طليطم شهر كوچكى است ليكن داراى موقع طبيعى بسيار مناسبى است . روميان بسال 193 قبل از ميلاد بر آن استيلا يافتند و در روزگار گت‌ها ( Visigoths ) آتانجلد پادشاه آن طايفه در سال 567 ميلادى شهر مزبور را پايتخت خويش قرار داد . و از آن پس تا دوران تسلط عرب طليطله