بيان شكست خوردن فرنگيان در اندلس درين سال اذفونش ( آلفونس ) فرنگى ، حاكم طليطله [ ( 1 ) ] در اندلس

--> [ ( 1 ) ] - طليطله ( بضم طين اول و طين دوم و فتح لام اول و لام دوم ) : شهرى است در اندلس بر بركوه ، و تا رود تاجه از گرد وى برآيد . ( حدود العالم ) و از آن تا قرطبه هفت روز راه بوده است . اين شهر را مسلمانان به سال 91 هجرى قمرى ، مطابق 719 ميلادى متصرف شدند . ( لين پول ) . اين شهر داراى بيست و شش هزار تن سكنه است . حمد الله مستوفى گويد : طليطله خوش شهرى است بر سر كوهى بلند و اكثر عماراتش از سنگ كرده‌اند به نزديك نهر تاجه است و آن رود در بزرگى به دجله نزديك بود . از اقليم پنجم است و در بعضى كتب آن را از بلاد اندلس نهاده‌اند و در چندين مملكت على حده گفته‌اند . مواقع و نواحى فراوان از توابع اوست و در صور الاقاليم گويد در آن ملك سمور بسيار است . ( نزهة القلوب ) صاحب مجمل التواريخ گويد : چنين روايت است كه به « مدينه الملوك » ( اين شهر را مورخان طليطله دانند ) دو خانه بيافتند : يكى بر بالا و يكى به زير . در خانهء بالائين در ، بيست و چهار تاج نهاده بود كه قيمت آن خداى دانست و نام خداوندش بر هر يكى نبشته . و در ديگر خانه مايدت سليمان بن داود عليهما السلام نهاده و خانه زيرين را بيست و چهار جايگاه قفل بر نهاده بود . و بودريق درين وقت پادشاه بود . بفرمود تا بازگشايند . بسيارى اسقفان و راهبان بيامدند و چيزها پذيرفتند و شفاعت كردند و گفتند : هيچ پادشاهى اين را قصد گشادن نكرد . قبول ننمود و باز فرمود گشادن . هيچ چيزى نيافتند . مگر صورتهائى با عمامه‌ها و نيزه بر اسبان نگاشته و هيئت ايشان مانند عرب بود و همان سال عرب به قدرت خداى تعالى بدان زمين درآمدند و مسلمانى ظاهر گشت . ياقوت در معجم البلدان آرد : . . . شهر بزرگى است و داراى خصايص پسنديده‌اى كه در اندلس يافت مىشود . حدود آن پيوسته به نواحى وادى الحجاره است ولى طليطله در جانب غربى مرز روم و ميان شمال و خاور قرطبه است . اين شهر پايتخت ملوك قرطبه بود . طليطله بر ساحل نهر تاجه واقع است . و بر ساحل اين نهر پلى بنيان نهاده شده است كه به وصف درنيايد . گروهى گفته‌اند طليطله شهر دقيانوس پادشاه معاصر اهل كهف بوده است و متذكر شده‌اند كه نزديك آن موضعى است بنام « جنان الورد » كه اجساد اصحاب كهف بىآنكه بپوسد همچنان تا امروز در آن باقى