ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
122
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
تصرف كردند ، مردان را به اسارت درآوردند ، و از زنان و كودكان هتك شرف نمودند . اموال را به غارت بردند و از مال و متاع و كتب موقوفهء دار العلمها بيحد و حساب به غنيمت گرفتند زيرا مردم طرابلس بيش از ساير اهالى شهرها تجارت مىكردند و ثروتمند بودند . فقط حاكم شهر و گروهى از سپاهيان كه پيش از گشوده شدن شهر امان خواسته بودند ، سالم ماندند و به دمشق رفتند . فرنگيان اهالى طرابلس را به انواع شكنجهها عقوبت كردند تا تمام ذخائر آنان را كه در نهانگاهها مخفى كرده بودند به چنگ آوردند . بيان تسخير شهرهاى جبيل [ ( 1 ) ] و بانياس بدست فرنگيان طنكرى ، حاكم انطاكيه ، پس از فراغت از كار طرابلس ، به -
--> [ ( 1 ) ] - جبيل ( به ضم جيم و فتح ب ) شهرى است از سواحل دمشق ( منتهى الارب ) اين شهر در اقليم چهارم به طول شصت درجه و عرض سى درجه قرار دارد . و شهرى است مشهور كه به فاصله هشت فرسخى بيروت واقع شده ، از فتوحات يزيد بن ابو سفيان است و تا سال 596 هجرى بدست مسلمين بود . و در آن تاريخ مورد حملهء غربىها قرار نگرفت و به تصرف آنان در آمد و پيوسته در تصرف آنان بود تا سال 583 هجرى كه صلاح الدين يوسف بن ايوب آنجا را فتح كرد و طايفهاى از كردها را در آن محل سكونت داد تا آن را حفاظت كنند . و تا سال 593 به همين وضع باقى بود . و در آن تاريخ كردها آنجا را فروختند و از آنجا كوچ كردند و هم اكنون ( عصر ياقوت حموى ) در تصرف غربيها است ( از معجم البلدان ) اين قصبه و اسكله در ساحل سوريه و ميان بيروت و طرابلس قرار دارد و بسيار قديمى است و در تصرف فنيقيها بود و آن را بنام افايا ميناميدند و عبرانىها جيبال و يونانيها بيبلوس مىگفتند . و فنيقيها در آن جامعا بدى داشتند كه در اساطير قديم شهرتى داشتهاند و در عصر خلافت عمر بدست يزيد بن ابو سفيان فتح شد . و در جنگهاى صليبى به تصرف فرنگىها درآمد و بعدها صلاح الدين