بيان تصرف همدان بوسيلهء غزها محاصرهء همدان را بوسيلهء غزها و صلح آنان را با ابى كاليجار بن علاء الدوله بن كاكويه ، قبلا ياد كرده بوديم و اينك گوئيم چون غزها رى را تصرف نمودند . محاصرهء همدان تجديد كردند و از رى بهمدان عزيمت نمودند . باستثناى قزل و همراهانش غزها در آن محاصره اجتماع نمودند و همين كه ابو كاليجار شنيد دانست كه ياراى جوابگوئى آنها را ندارد . از همدان بيرون رفت و وجوه بازرگانان و اعيان شهر نيز با او بيرون شدند و در كنگاور تحصن اختيار نمودند . غزها در سال چهار صد و سى وارد همدان شدند . در مقدمهء آنها كوكتاش و بوقا و قزل قرار داشتند و فنا خسرو بن مجد الدوله بن بويه با گروه بسيارى از ديلميان همراه با آنها بودند و چون وارد بهمدان شدند شهر را بباد نهب و غارت گرفتند و عمل زشتى نبود كه مرتكب نشدند ، و از جهت اينكه مردم همدان با آنها جنگ و ستيزه‌جوئى كرده بودند . خشم و كين خود را بر مردم فرود آوردند و آزاد زنان بگرفتند ، و در اسدآباد و قراء دينور چادرهاى خود زده و آن نواحى را در ارتكاب شنايع اعمال خويش مباح نموده ، ديلميان بدتر از آنها كردند . ابو الفتح بن ابى الشوك ، صاحب دينور ، عليه آنها بپاخاست و بر آنها بتاخت و برترى خويش بر آنها آشكارا نمود و گروهى از آنها را اسير كرد ، امراى آنها با وى دربارهء آزادى اسيران مذكور مكاتبه كردند ، موافقت با تقاضاى آنها نكرد مگر بر بنياد عهد و پيمان و امراى غز خواست وى را اجابت كردند و صلح نمودند و او هم اسيرانشان را آزاد كرد . غزها از همدان باب مكاتبه با ابا كاليجار بن علاء الدوله گشودند و با وى صلح كردند و از او خواستند بهمدان بيايد و تدبير كار آنها كند و رأى او را مجرى دارند و همسرش كه يكى از آنها او را ترويج كرده بود ، برايش باز پس فرستادند ، ابو كاليجار بهمدان فرود آمد و همين كه با آنها همراه شد بر سرش ريختند و ليكن او فرار كرد . و دارائى و هر چه كه از ستور و چارپا همراه داشت غارت كردند ، پدرش علاء الدوله آن اخبار بشنيد و از اصفهان بيرون شد و به بلاد جبل رفت كه از نزديك آنها را ببيند و بر گروه زيادى از