ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
85
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
( 420 ) سال چهار صد و بيست بيان تصرف رى و همدان بوسيله يمين الدوله در اين سال ، يمين الدوله محمود بن سبكتكين روى به رى رفت . منوچهر بن قابوس صاحب گرگان و طبرستان از پيش روى او منصرف و چهار صد هزار دينار و نزولات بسيار پيشكش كرد . مجد الدوله بن فخر الدوله بن بويه ، نامهاى بيمين الدوله نوشته بود كه شكايت از سپاهيان خود ميكرد . خود سرگرم به زنان و مطالعهء كتب و نسخهء آنها بود . و مادرش امور ملك را تدبير مينمود . و چون وى درگذشت به او طمع ورزيدند . و حال او مختل گرديد ، هنگامى كه نامه به محمود رسيد لشكرى بدان سوى روانه داشت و سركردگى آن به حاجب خود داد . و به او امر كرد مجد الدوله را دستگير نمايد . همين كه سپاه ( محمودى ) به رى رسيد مجد الدوله براى ديدار لشكريان سوار شد ، و در آن حال او و پسرش ابى دلف را دستگير نمودند . چون خبر دستگيرى مجد الدوله ، به يمين الدوله رسيد ، به رى عزيمت كرد و در ربيع الآخر به آنجا رسيد و وارد شهر شد و هزار هزار دينار و از جواهر برابر ارزش پانصد هزار دينار و از جامهها ششهزار دست جامه و از آلات و غيرها برون از شماره بدست آورده . و مجد الدوله را احضار كرد و به او گفت : آيا شاهنامه را نخواندى ؟ اين كتاب تاريخ ايران و تاريخ طبرى و همانا تاريخ مسلمانانست ؟ گفت : بلى . گفت : حال تو و حال آن كس كه اين كتاب خوانده چيست ؟ آيا شطرنج بازى كردهاى ؟ گفت : بلى ! گفت : ديدهاى شاهى بر شاهى داخل شود ؟ گفت : نه