ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

48

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

( 414 ) سال چهار صد و چهارده بيان استيلاى علاء الدوله بر همدان در اين سال ابو جعفر بن كاكويه بر همدان چيره گرديد و آنجا و توابع و آباديهاى نزديك بدان را تصرف كرد . سبب اين بود كه فرهاد بن مرداويج كه در بروجرد حكومت داشت ( در تيول او بود ) سماء الدوله ابو الحسن شمس الدوله بن بويه صاحب همدان قصد وى كرد و او را محاصره نمود . فرهاد به علاء الدوله ملتجى شد ، علاء الدوله از وى حمايت كرد و مانع تجاوز به او شد و همگى رو به همدان نهادند و آنجا را محاصره كردند و وصول خواربار را به شهر مانع شدند . سماء الدوله با سپاهى كه در همدان بود بيرون از شهر آمده و جنگيدند . و علاء الدوله به جرباذقان ( گويا گلپايگان مقصود است ) رفت از سپاه وى بسبب شدت سرما سيصد مرد تلف شدند . تاج الملك كوهى سر كردهء سپاه همدان دنبال علاء الدوله رفت ، علاء الدوله كردهائى كه با تاج الملك بودند با آنها بساخت . و آنها از تاج الملك جدا شده رفتند . و علاء الدوله از محاصره آزاد شد و شروع بتجهيزات نمود كه بر گردد و همدان را محاصره كند . سپاه انبوهى گرد آورد و رو بهمدان نهاد . سماء الدوله با سپاه خود و تاج الملك كه بهمراه او بود با وى تلاقى كرده جنگيدند ، سپاه همدان شكست خورد و منهزم شد تاج الملك به قلعه‌اى رفت كه در آنجا در پناه باشد . علاء الدوله رو به سماء الدوله پيشرفت و از اسب فرود آمد مراسم خدمت بجاى آورد و او را در چادر خويش فرود آورد و مال و آنچه بدان نيازمند بود براى او برد و سپس باتفاق يك ديگر رو به قلعه‌اى كه تاج الملك در آنجا بود رفتند و آنجا را محاصره نمودند و آب را بر قلعه بريدند . تاج الملك زينهار خواست . بوى تأمين داده شد و از قلعه فرود آمد و باسماء الدوله وارد همدان شد .