ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
292
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
بيان استيلاى ملك رحيم بر بصره در شعبان اين سال ، ملك رحيم لشكرى با وزير خود و بساسيرى به بصره روانه كرد . در بصره برادرش ابو على بن ابى كاليجار حكومت ميكرد . و آنجا را محاصره كردند . ابو على سپاه خويش را بر كشتيها نشاند . با آنها پيكار كرد ، چند روزى جنگيدند ، سپس بصريان از راه آب منهزم شده ببصره رفتند . و لشكريان رحيم بر دجله و تمام رودهاى ( اطراف ) چيره شدند و سپاهيان از راه خشكى از منزل به مطار رو ببصره نهادند ، همين كه نزديك به آنجا شدند پيكهاى ربيعه و مضر به آنها رسيده ، زينهار ميخواستند . خواستهء آنها پذيرفته شد و همچنين به ساير مردم بصره امان داده شد و ملك رحيم وارد بصره شد و مردم از ورود او شادمان شدند و به آنها احسان و دهش نمود . همين كه وارد بصره شد ، رسولان ديلميان مقيم خوزستان به آنجا رسيده ، بذل طاعت خويش عرضه داشتند و يادآور شدند كه آنان همچنان با وى هستند . ملك رحيم سپاس آنها را داشت و در بصره اقامت گزيد كه اصلاح امور آنجا بنمايد . و اما برادرش ابو على ، فرمانرواى بصره به « شط عثمان » رفت و در آنجا متحصن گرديد . و خندقى حفر كرد . ملك رحيم بدان صوب روى نهاد و با ابو على و همراهانش جنگ كرد و آن موضع را متصرف شد . و ابو على با مادرش به عبادان ( آبادان ) رفتند و از آنجا از راه آب به مهروبان رفته و از آب به خشكى پياده شدند و چارپايانى كرايه كرده و به ارجان عزيمت نمودند ، به قصد اينكه از آنجا نزد سلطان طغرلبيك بروند . ملك رحيم ديلميان و لشكريان برادرش را كه در بصره بودند از آنجا بيرون رانده و ديگران را بجاى آنها برقرار كرد . از آن سوى امير ابا على خود را به سلطان طغرلبيك كه در اصفهان اقامت داشت رساند . طغرلبيك مقدمش را گرامى شمرد و بوى نيكى كرد و مالى برايش فرستاد و همسرى از خاندان خود به زواج او درآورد . و اقطاعى از جرباذقان ( گلپايگان ) بوى داد و نيز دو قلعه از توابع آن ناحيت را به او واگذار كرد . ملك رحيم بصره را به