ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
119
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
بپوشيد ، و حال آنكه عادت پادشاهان آنها پوشيدن جامه سرخ است ( مقصود شنل ارغوانى رنگ بايد باشد م . ) و پوشيدن جامهء سرخ را ترك كرد كه كسى كه او را ميخواهد از ديدگاه وى بدور باشد و منهزم شدند و مسلمانان آنچه را كه آنها با خود داشتند به غنيمت بگرفتند . بيان عزيمت ابى على بن ماكولا به بصره و كشته شدن او چون پادشاه جلال الدوله بر واسط چيره گرديد و فرزند خود را در آنجا برقرار داشت ، وزير خويش ابا على بن ماكولا را به بطايح و بصره فرستاد كه آنجاها را متصرف شود . وى بطائح را تصرف كرد و از راه آب با كشتيها و مردان بسيار روى ببصره نهاد . در بصره ابو منصور بختيار بن على از جانب ابى كاليجار حكومت داشت ، وى لشكرى در چهار صد كشتى مجهز كرد و ابا عبد اللّه شرابى را كه حكمران بطيحه و در رأس آن لشكر قرار و آنها را سوق بسوى ابن ماكولا داد . وى با وزير ابا على با هم روبرو شدند و بهنگام تلاقى و قتال باد شمال بكمك و يارى وزير بر بصريان بوزيد و بصريان منهزم گشته و به بصره برگشتند . بختيار تصميم گرفت به عبادان ( آبادان ) بگريزد ، سپاهيانى كه سالم مانده بودند ، از رفتنش جلوگيرى كردند و به حال ترس و احتياط در بصره بماند . گروهى از ياران وزير ابى على بوى مشورت دادند كه در عزيمت ببصره شتاب كند و فرصت غنيمت شمارد . پيش از آنكه بختيار مجال پيدا كند كه بسوى آنها بازگردد . وزير ابى على با يك هزار و سيصد سفينه . همين كه نزديك ببصره رسيد بختيار آنچه كشتى در اختيار داشت و حدود سى فروند بود كه رزمندگان در آنها سوار بودند بمقابلهء با او سوق داد ، سپاهى ديگر هم از سمت خشكى روانه داشت . در دهانهء رود ابى خصيب پانصد قطعه كشتى بود كه دارائى او و تمام سپاه از مال و اثاث و خانواده در آنها بود ، همين كه سفاين او پيشرفتند ، كسانى كه در آنها سوار بودند فرياد زده و كشتيهاى مقابل هم كه خانواده و اموال آنها محمولهء آنها را تشكيل ميداد جواب