ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
78
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
چون سپاه اميه دور شد گروهى از مردم شهر « طليطله » خارج شدند كه ميسره را غافلگير و هلاك كنند . ميسره آگاه شد . در بعضى راهها كمين گذاشت چون لشكر « طليطله » بر قلعه رباح هجوم برد دستهها از كمينگاهها خارج شده از هر طرف بر لشكر « طليطله » حمله كردند و شمشير را به كار بردند و بسيارى از آنها را كشتند . هر كه زنده ماند گريخت و به شهر پناه برد . سركشتگان را حمل كرده سوى ميسره بردند . چون فزونى عده سرها و افراط در خونريزى را ديد سخت رنجيد و آن را گناه بزرگ دانست غمگين و بيمار شد و پس از چند روز درگذشت . در آن سال نيز در شهر « طليطله » فتنه عظيم واقع شد كه معروف به « ملحمة العراس » گرديد بسيارى از مردم در آن واقعه كشته و هلاك شدند . بيان حوادث در آن سال معتصم احمد بن حنبل ( رئيس مذهب حنبلى كه چهارمين مذهب اهل سنت است ) را احضار كرد و درباره خلق قرآن او را امتحان نمود . ( چون او از اقرار بخلق قرآن خوددارى كرد ) سخت نواخت بحديكه در حال اغما افتاد و پيكر او پاره شد پس از آن با همان حال او را بند كرد و بزندان افكند . در آن سال اسحاق بن ابراهيم وارد بغداد شد . عده بسيارى از گرفتاران خرمى ( پيروان بابك خرم دين ) همراه او بودند . گفته شده او صد هزار تن از خرميان كشته بود . آن عده غير از كودكان و زنان بودند كه همه گرفتار شدند . ابو نعيم فضل بن دكين ملائى مولاى طلحة بن عبد الله تيمى در ماه شعبان درگذشت او يكى از مشايخ و اساتيد بخارى ( صاحب صحيح ) بود . مسلم نيز شاگرد او بود ( او هم صاحب كتاب صحيح در حديث بود ) او در سنه صد و سى متولد شده و از پيشوايان شيعه بود كه يك طائفه به او منتسب شده آنها را دكنى مىگفتند .