ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
84
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
رشيد هم اسحاق را از مصر عزل و هرثمه را مدت يك ماه بر آن ديار امير كرد و بعد او را عزل و عبد الملك بن صالح را نصب نمود . بيان خروج و قيام وليد بن طريف خارجى در آن سال وليد بن طريف تغلبى در جزيره قيام كرد و ابراهيم بن خازم بن خزيمه را در « نصيبين » كشت . بر شوكت و عظمت وليد افزوده شد . ارمنستان را گرفت و مدت بيست روز شهر « خلاط » را محاصره كرد . مردم شهر به او سى هزار ( دينار ) فديه دادند و امان گرفتند . از آنجا سوى آذربايجان لشكر كشيد و بعد بحلوان رفت و از آنجا بسواد ( عراق ) رسيد و از رود دجله گذشت و شهر « بلد » را قصد كرد مردم شهر به او صد هزار ( درهم بايد باشد ) دادند و خود را آسوده كردند . پس از آن وليد بجزيره رفت و فتنه و فساد را بر پا كرد . رشيد يزيد بن مزيد بن زائده را بجنگ او فرستاد يزيد گفت ( شعر ) : ستعلم يا يزيد اذا التقينا * بشط « الزاب » اى فتى يكون يعنى اى يزيد اگر مقابله و ملاقات در كنار « زاب » رخ دهد خواهى دانست كدام رادمرد خواهد ماند ( من يا تو ) . يزيد در جنگ او آغاز خدعه و مكر و تعلل نمود . برمكيان با يزيد خوب نبودند برشيد گفتند : علت اينكه او در اين جنگ تعلل مىكند اين است كه هر دو ( وليد يزيد ) از قبيله وائل هستند . آنها كار وليد را ناچيز پنداشتند و در نظر رشيد آسان نمودند . رشيد با غضب نامه تهديد آميز به او نوشت كه : من اگر يكى از خدام خود را براى انجام اين كار فرستاده بودم حتما رستگار مىشد و بيشتر و بهتر از تو كار را يكسره مىكرد تو يك مرد فريب كار و متعصب ( براى قوم خود ) هستى . به خدا سوگند اگر تو اين كار را زود پايان ندهى كسى را خواهم فرستاد كه سر ترا براى من آرد . يزيد ناگزير جنگ وليد را تسريع كرد و آن در ماه رمضان سنه صد و هفتاد