ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

64

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

سنه صد و هفتاد و سه در آن سال محمد بن سليمان در بصره درگذشت . رشيد كسانى را فرستاد كه ما ترك او را گرفتند و آن مال عظيم بود شامل اثاث و متاع و مواشى بود . هر چه در خور خلافت و خزانه بود حمل شد از جملهء شصت هزار هزار قلم بود چون اموال رسيد رشيد بسيارى از آن اموال را بنديمان و مطربين و مغنيان بخشيد و بقيه را در خزانه اندوخت علت اقدام رشيد بگرفتن اموال او اين بود كه برادرش جعفر بن سليمان هميشه تفتين و سعايت مىكرد و مىگفت : هيچ چيز نمانده كه بدست محمد بن سليمان نيفتاده باشد او مال را براى اين جمع مىكرد كه خود را در قصد خويش نيرومند كند مقصود از قصد او نيل خلافت است بدين سبب اموال او براى امير المؤمنين روا مىباشد . رشيد دستور داد كتابخانه محمد بن سليمان نگهدارى شود سپس كتابخانه و نامه‌ها را ببرادر ابوينى سليمان كه جعفر باشد تحويل داد و اموال را گرفت . در آن سال خيزران مادر رشيد درگذشت . رشيد خود شخصا جنازه مادر را حمل و در گورستان قريش دفن كرد . چون از دفن وى فراغت يافت خاتم را از جعفر بن يحيى گرفت و بفضل بن ربيع داد ( او مهردار شد ) . رشيد جعفر بن محمد بن اشعث را از ايالت خراسان منصرف و فرزندش عباس بن جعفر را بجاى پدر منصوب نمود . رشيد خود امير الحاج شد و از بغداد احرام را آغاز نمود . در آن سال « مورقاط » پادشاه « جليقيه » از بلاد اندلس درگذشت . پس از او « برمندين » « قلوريه » كشيش بسلطنت رسيد ولى در اندك مدتى سلطنت را ترك كرد و ديرنشين شد و عزلت گزيد . برادرزادهء خود را بجاى خويش بر تخت نشاند كه سلطنت او در سنهء صد و هفتاد و پنج ( هجرى ) بود . در آن سال سلام بن مطبع با تشديد لام و جويرية بن اسماء بن عبيد بصرى و مروان بن معاوية بن حارث بن اسماء فزارى كه ابو عبد اللّه باشد در گذشتند و شخص