ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
25
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
فرار دور بود ) ابو الاسود با غلام خود قرار گذاشت كه در آن طرف رود خيلى براى فرار آماده كند و او كرد . غلام با اسب منتظر شد و ابو الاسود با شنا از رود گذشت و به شهر طليطله پناه برد در آنجا بسيارى از مردم به او گرويدند و او براى جنگ عبد الرحمن اموى لشكر كشيد . در وادى احمر در « قسطلونه » جنگ واقع شد . ابو الاسود تاب پايدارى نياورد چهار هزار كشته داد و گريخت عدهء هم در رود نابود شدند . اموى ( عبد الرحمن ) گريختگان را تعقيب كرد و كشت تا از قلعه « رباح » گذشت . ابو الاسود دوباره لشكرى فراهم و اموى را قصد كرد و آن در سنه صد و شصت و نه بود . چون مقدمه لشكر اموى رسيد ابو الاسود با اتباع خود گريخت . بسيارى از لشكر او كشته شد و عيال و خانواده او گرفتار شدند . او تا سنه صد و هفتاد زنده بود و بعد در « طليطله » درگذشت . پس از مرگ او برادرش قاسم لشكرى جمع كرد و آماده نبرد شد . امير ( عبد الرحمن ) او را قصد كرد او هم بدون درخواست امان تسليم شد امير هم او را كشت . بيان حوادث در آن سال « شيلون » پادشاه « جليقيه » درگذشت بجاى او « اذفونش » ( صحيح آن الفونس ) برگزيده شد . « مور قاط » بر او شوريد و او را كشت . كار آن سامان پريشان شد . حاكم « طليطله » از طرف عبد الرحمن لشكر كشيد و آن بلاد را گشود . غنايم و اسرا بدست آورد و بسلامت برگشت . ( وقايع اندلس ) . در آن سال ابو القاسم بن واسول امير خوارج « سلجماسه » در حال نماز عشاء درگذشت . او مدت دوازده سال و يك ماه امير بود . پس از او فرزندش الياس امير ( خوارج ) شد .