ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
13
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
قوامسه ( امير الامراء ) بمقابله او مبادرت كرد . او مبارز خواست و يزيد بن مزيد شيبانى تن بتن با او نبرد كرد و سخت او را مجروح نمود . روميان همه گريختند و يزيد لشكرگاه آنها را غارت كرد پس از آن بدمشق رفت كه او مرزبان و فرمانده كل پاسگاهها بود . پس از آن مبلغ صد و نود و سه هزار و چهار صد و پنجاه دينار نقد و بيست و يك هزار هزار و چهارده هزار و هشتصد درهم نقد با خود حمل كرد و بهارون الرشيد در خليج « قسطنطيسه » ملحق شد . در آن هنگام ملكه روم « اغطسه » همسر « اليون » بود زيرا فرزندش خرد - سال بود و چون پدر او درگذشت مادرش زمام را گرفت . او با هارون الرشيد صلح كرد به شرط اينكه جزيه و فديه بدهد و در عرض راه هنگام بازگشت بازارها را به روى سپاه او باز و رهنمايان را همراه او روانه كند زيرا او در تنگناى پر خطر بوده و ملكه شروط صلح را پذيرفت . مبلغ جزيه و فديه سالانه هفتاد هزار دينار مقرر شد . او ( هارون با سپاه خود ) مراجعت نمود . متاركه جنگ براى مدت سه سال منعقد گرديد . غنيمت مسلمين تا هنگام انعقاد صلح پنج هزار و ششصد و چهل و سه انسان اسير و بيست هزار رأس چهار پاى آماده با لگام و زين . صد هزار راس گاو و گوسفند كه ذبح شد . تلفات روميان كه در وقايع كشته شده بودند پنجاه و چهار هزار مرد و از اسراء كه سر بريده شدند دو هزار و نود گرفتار بوده . بيان حوادث در آن سال خلف بن احمد از حكومت رى بر كنار و بجاى او عيسى مولاى جعفر برقرار شد . صالح بن منصور امير الحاج شد . عمال و حكام سال پيش هم به حال خود مانده بودند بجز بصره كه پيشنماز