ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
111
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
اگر اشك مردم پست و لئيم بسته و منجمد گردد اشك مردم كريم هرگز منجمد و بريده نخواهد شد . آيا بعد از يزيد كسانى كه بايد گريه و زارى كنند مىتوانند اشك خود را باز دارند و ذخيره كنند و رخسارهها را نخراشند و مصون بدارند ؟ قبه اسلام بر تو زارى كند . طنابهاى آن پاره و ستونهاى شكسته و نابود شود . شاعرى كه روزگار بعد از تو شهرت و نسب نخواهد گذاشت بر تو بگريد و زارى كند كه رونق شعر رفته و بازار ادب دچار كساد شده ( كسى ديگر قدر شعر خوب را نمىداند ) امام ( خليفه ) بعد از تو چه كسى را براى كارهاى سخت و بليات دعوت كند كه مشكلات را حل نمايد و با دليرى كار را بسامان برد ؟ چه كسى مىتواند سپاه را گرم و دلير كند هنگام خستگى و ناتوانى كه تو با قوه نفس و شجاعت و حيله يك پهلوان دلير سپاه خسته را پيش مىبردى و پيروز مىنمودى . اگر يزيد هلاك شود بايد دانست هر زندهء پامال مرگ بازيچهء اجل خواهد شد كه از اين جهان رانده شود . آيا جاى شگفت نيست كه مرگ بر او غالب شود و حال اينكه مرگ فرمانبردار و سپاهى شخص او بود ( كه بر دشمن چيره مىشد ) . مرگ او را قصد كرد و حال اينكه هنگام جنگ از او منحرف مىشد و به او راه نمىداشت . بهترين مايهء تسلى و تعزيت قبايل ربيعه اين است كه ديگر مانند روز عزاى تو روزى نخواهد بود ( كه تو فرد بودى ) . هارون الرشيد هر گاه اين مرثيه را مىشنيد مىگريست . آن را بهترين شعر مىدانست . محمد بن ابراهيم امام بن محمد بن على بن عبد اللّه بن عباس در بغداد وفات