ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

103

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

بود درگذشت . ابو يوسف قاضى كه نامش يعقوب بن ابراهيم كه بزرگترين متابعين ( شاگردان ) ابو حنيفه بود درگذشت . همچنين يعقوب بن داود بن عمر بن طهمان مولاى عبد الله بن خازم سلمى كه وزير مهدى بود و هاشم بن بريد و يزيد بن زريغ و حفص بن ميسره صنعانى از صنعاء دمشق در گذشتند . ( بريد ) بفتح باء يك نقطه و كسر راء و با ياء دو نقطه زير است . سنه صد و هشتاد و دو در آن سال رشيد براى ولايت‌عهدى مامون بعد از امين بيعت گرفت و خراسان و نواحى آن تا همدان را به او سپرد و به او لقب مامون داد و جعفر بن يحيى ( برمكى ) را پيشكار او نمود . ( مؤلف گويد : ) اين يكى از عجايب است رشيد خود آگاه بود كه پدر و جد او چه كرده بودند . منصور نسبت بعيسى بن موسى چه كرده و مهدى باز نسبت به او چه كرد تا او را وادار نمود كه خود را از ولايت‌عهد خلع كند و خود رشيد نيز دچار گرديد اگر هادى زود نمىمرد او را از ولايت‌عهد خلع مىكرد او چگونه براى مامون ولايت‌عهد را مقرر نمود آن هم بعد از امين ؟ ولى انسان كه يك چيز را دوست بدارد كور و كر مىشود ( مثل معروف است حبك الشيء يعمى و يصم ) . در آن سال دختر خاقان پادشاه خزر براى همسرى فضل بن يحيى روانه شد ولى او در محل « برذعه » درگذشت . همراهان او نزد خاقان برگشتند و خبر مرگ دخترش را دادند ولى ( دروغ گفتند : كه او را كشتند ) او هم براى جنگ با مسلمين آماده شد . عبد الرحمن بن عبد الملك بن صالح براى جنگ و غزاى « صائفه » لشكر كشيد تا به محل « افسوس » رسيد كه آن شهر اصحاب كهف بود كه داستان آن در قرآن آمده در آن سال روميان دو چشم پادشاه خود قسطنطين بن اليون را كور كردند و