ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

181

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

بيان جنگ فحل همين كه فتح دمشق انجام گرفت ابو عبيده سوى فحل ( مركز تجمع روميان كه وصف آن گذشت ) لشكر كشيد . يزيد بن ابى سفيان را با سواران خود بامارت منصوب و مستقر نمود ( آغاز حكومت بنى اميه در شام ) . خالد را هم بفرماندهى مقدمه لشكر فرستاد . شرحبيل را هم امير ساير لشكريان نمود . در دو جناح ( راست و چپ ) هم يكى ابو عبيده و ديگرى عمرو بن عاص فرمانده بودند . ضرار بن ازور سردار سواران و عياض بن غنم فرمانده پيادگان بودند . روميانى كه در فحل لشكر زده بودند از آنجا به محل بيسان منتقل شده و در آنجا آماده كارزار بودند . شرحبيل با عده خود در فحل لشكر زدند كه ما بين او و روميان آبى بود كه خود روميان براى حراست خويش انداخته بودند كه گل و آب مانع شتاب باشد . بعمر نوشتند كه وضع چنين است و خود هم قصد ترك آن محل را نداشتند ( از بيم يا براى احتياط ) منتظر جواب و دستور عمر شده بودند . آنها قادر بر آغاز جنگ نبودند و بسبب فزونى گل و لاى نمىتوانستند از جاى خود حركت كنند . عرب هم آن جنگ را ذات الروغه و بيسان و فحل مىناميدند ( بنام سه محل ) . مردم بانتظار دستور و پاسخ عمر از مبادرت بحمله خوددارى مىكردند ناگاه روميان احساس آنها را تحريك كردند زيرا براى نبرد از جاى خود جنبيده قصد داشتند مسلمين را غافل گير كنند . آنها هجوم بردند ولى مسلمين هشيار و آماده