ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
132
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
بيان حج خالد خالد از همانجا « فراض » در تاريخ بيست و پنجم ذى القعده به قصد حج بطور پنهانى و بدون اطلاع با جمعى از ياران خاص خود به قصد اداى فريضه حج سفر نمود و راههاى سخت را پيمود . لشكر او از آن مسافرت ناگهانى و پنهانى وقتى آگاه شد كه او از سفر حج برگشته و به عقب داران لشكر پيوسته بود كه تا مطلع شدند او را ميان خود ديدند . او با فرمانده عقب داران وارد شد كه او و ياران او سر تراشيده ( براى فريضه حج ) بودند و كسى از سفر حج او آگاه نشده بود مگر ياران محرم او . ابو بكر هم از آن سير و سفر آگاه نشده بود مگر پس از مراجعت او كه از او گله و سخت عتاب نمود . كيفر اين حج بدون اجازه را فرستادن او از عراق بشام بود كه مسلمين را در يرموك يارى كند . چنين بود كه بعد از آن هنگام جنگ و ستيز على و معاويه اتباع على ميگفتند ( و تفاخر مىكردند ) كه مائيم مردان نبرد جنگ سلسله داران ( روميان صفوف خود را مانند قلعه بزنجير مىبستند و ايرانيان هم اين فن نظام را از آنها آموخته بودند چنان كه گذشت ) اتباع على ( با خالد از عراق بشام رفته بودند و بعد بعراق برگشتند و على را يارى كردند ) بمعاويه پيغام داده با مباهات مىگفتند : ما دليران آن جنگ بوده و هستيم آنگاه نام ميدانهاى جنگ را به ياد مىآوردند و جنگهاى بعد از آن را ( جنگ