ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

11

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

قابل جمع نمىباشد مگر اينكه صداى پرنده بدون معنى توريه كه دو معنى باشد نقل شود . در اشعار عرب كه ما آنها را بنثر نقل كرده‌ايم مانند اين اشكال پيش آمده و لو اينكه ما اشاره بحسن آنها كرده باشيم و هر كه آن نثر را بخواند حتى يك نثر عادى و مبتذل را بران ترجيح مىدهد و حال اينكه بعضى از آنها بمنتهى درجه بلاغت رسيده است ما ترجيح مىدهيم كه در اصل موضوع بحث كنيم و وقايع تاريخ را بطوريكه شايسته يك محقق و مطلع و مو شكاف است براى خوانندگان شرح و توضيح دهيم نه اينكه به نقص عبارات يا كيفيت ترجمه و تكلف و جمود اشاره كنيم ولى اين مبحث كه فرع زائد بر اصل است در وضع حاضر و با اين كتاب بزرگ كه حتما بالغ بر بيست و پنج جلد خواهد شد براى ما ميسر نمىشود و آرزوى ما اين است كه يك كتاب تاريخ مهم ايران چه قبل از اسلام و چه بعد از آن براى ايرانيان تأليف و تدوين كنيم كه مجرد از خرافات و مقرون ببعضى نكات باشد تا فلسفه تاريخ و فوايد آن كاملا حاصل شود و مقصود از تاريخ نه تنها لذت اطلاع بر حوادث است بلكه كسب اعتبار و تحصيل تجربه و تشريح ذهن و عبرت گرفتن از وقايع گوناگون است كه « تجارب الامم » مسكويه يا مقدمهء ابن خلدون نمونهء آن مىباشد . ايران بيك تاريخ حقيقى عبرت آور احتياج مبرم دارد كه اگر عمر باشد بتدوين اين كتاب شروع خواهيم كرد اگر چه بطور نمونه كتاب « كورش نامه » و كتاب « ايران بعد از اسلام » و « ايران و اسلام » را تقديم جامعه نموديم ولى خود معتقد هستيم كه اين نحو كتب براى ادب و فرهنگ ايران كافى نمىباشد . طهران : عباس خليلى . سنه 1344