ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
115
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
اين سال ، مصادف به سالى است كه در ميان عرب به « عام الفيل » معروف است يعنى سالى كه در آن واقعهء اصحاب فيل ( جنگ ابرهه ) روى داده است . روز ذو جبله نيز ، كه از روزهاى مشهور عرب است ، در اين سال بود .
--> [ ( ) ] ( زبرقان ) ، كه رئيس خلوت بود به قتل رسيد . آن داستان ، روايت پروكوپيوس ، چنين بود كه خسرو به زبرگان فرمود كه رفته ماهبوذ را به درگاه آورد . ماهبوذ در آنگاه سر گرم كارهاى لشكرى بود ، و گفت : « به شاه عرض كن كه پس از تمام كردن كارهاى خود بيدرنگ به درگاه خواهم آمد . » زبرگان از دشمنى كه با ماهبوذ داشت ، اين جواب را طورى ديگر به شاه عرض كرد و گفت : « ماهبوذ به بهانهء اين كه كار دارد ، از آمدن امتناع مىكند . » خسرو خشمگين شده فرمان داد كه ماهبوذ بر روى سه پايهاى كه جلوى كاخ او بود ، بنشيند و انتظار فرمان شاه را داشته باشد . بيچاره چند روز در آن جا منتظر ماند تا به حكم فرمان شاه اعدام شد . ثعالبى اين قصه را چنين نقل مىكند : زروان ، رئيس خلوت ، كه دشمن جان ماهبوذ بود ، يك يهودى را با پول راضى كرد تا به شاه وانمايد كه ماهبوذ خواسته است او را زهر بدهد . خسرو پس از كشتن خدمتگار با وفاى خود ، آن حيله را كشف كرد ، و دانست كه در آن كار شتاب روا داشته است . ( ايران در عهد باستان ، دكتر محمد جواد مشكور ، ص 439 - 442 )