ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
49
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
بلقيس سيصد وزير داشت كه كارهاى كشورش را مىگرداندند . همچنين دوازده سپهسالار داشت و هر سپهسالارى دوازده هزار سرباز را فرماندهى مىكرد . گروهى ديگر درين باره مبالغهاى كردهاند كه نشانهء بى - خردى و نادانى ايشان است . گفتهاند : بلقيس دوازده هزار قيل داشت و در زير دست هر قيل يكصد هزار سردار و با هر سردار ، هفتاد هزار لشكر بود و هر لشكر نيز از هفتاد هزار سرباز جنگى تشكيل مىشد كه همه مردان بيست و پنج ساله بودند . گويندهء دروغى بدين بزرگى يك ساعت به فكر نيفتاده كه درست حساب كند تا اندازهء نادانى خويش را دريابد . اگر او از عدد و رقم سر رشتهاى داشت بىگمان از گفتن چنين سخن ناروائى خوددارى مىكرد . زيرا همهى مردم روى زمين از زن و مرد و پير و جوان و بچه ، تعدادشان به آن اندازه نيست . چگونه ممكن است اين همه مردان بيست و پنج ساله باشند ! درين صورت ايكاش من ميدانستم كسانى كه از بيست و پنج سال بيشتر يا كمتر داشتند و بجاى سربازى ، كشاورزى و كارگرى و پيشهورى ميكردند ، چقدر بودند ! زيرا همهى مردم سپاهى نيستند و تنها برخى از ايشان بدين كار مىپردازند و اگر در روزگار ما از تعداد تمام سربازان يمنى كاسته شده باشد ، از وسعت خاك آن كاسته نشده است . با اين وصف باز هم يمن گنجايش آن همه سرباز را ندارد حتى اگر درست در پهلوى هم بايستند چنان كه چيز ديگرى ميانشان نگنجد . همچنين گفتهاند :