ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
235
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
پس از او پسرش ، گودرز كوچك بر تخت نشست و نوزده سال پادشاهى او دوام يافت .
--> [ ( ) ] بقيه ذيل از صفحه قبل : سرحدات ايران نزديك گرديد و اوضاع جديدى در آسياى غربى پيش آمد . خلاصهء اوضاع در چند كلمه اين است : از يك طرف دولت روم تسخير ايران و هند را براى تكميل جهاندارى خود لازم مىديد . از طرف ديگر ايران كه به طرف غرب بسط و توسعه مىيافت با اين حريف قوى و زبردست كه عالم را عاجز كرده بود قهرا مواجه مىشد . در نتيجهء اين پيشامدهاى تاريخى ، ايران و روم در مدت چند قرن با هم بر سر تقسيم عالم در مبارزه و جنگ شدند و كشمكش اشكانيان با روميان ، با فاصلههائى ، سه قرن دوام يافت و پس از انقراض آنها هم سلسلهء اين جنگها نگسست ، چه ، ساسانيان نيز ، چنان كه بايد در مدت چهار قرن با رومىها و يونانىها در زد و خورد بودند . در اين جا بايد نظرى به ارمنستان كه يكى از ميدانهاى مبارزه است و نيز به آسياى صغير بيفكنيم : ارمنستان - در ارمنستان دولتى تشكيل شده بود به اسم دولت آرارات و آسورىها با اين دولت در جنگ بودند ولى غلبهء كامل بر آنها نمى - يافتند . اما اين كه در چه زمانى دولت آرارات مبدل به دولت ارمنستان شد ، هرودوت گويد : ارامنه ، در ابتدا در فريگيه كه يكى از ممالك آسياى صغير است سكنى داشتند و بعد از آن مهاجرت كرده به ارمنستان رفتند . در دورهء هخامنشى اين ممالك تابع ايران بود . در زمان اسكندر جزو ممالك او درآمد و بعد از او تابع دولت سلوكىها گرديد .