ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

223

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

كسى كه اين شهر را به وجود آورد قسطنطين ( كنستانتين ) بود - از اين رو ، آن شهر به نام وى ( قسطنطنيه ) معروف شد . او از پادشاهان روم نخستين كسى بود كه آئين مسيح را پذيرفت و مسيحى شد و چون گمان مىرفت كه بنى اسرائيل در كشتن حضرت عيسى عليه السلام دست داشته‌اند ، همه‌ى بازماندگان بنى اسرائيل را از فلسطين و شام بيرون راند و چوبى را هم كه مىپنداشتند ايشان عيسى را بر آن به دار آويخته‌اند ، برگرفت و برد .

--> [ ( ) ] آن ، قريه و باغ‌هاى بسيارى است . و مادهء اين رود از هر ماس ، رود نصيبين است و در آن كشتى مىرانده‌اند . ياقوت گويد : لكن در زمان ما از آن شهر جز اثر باره و آثارى ديگر ، كه بر عظمت و جلال آن گواهان زنده‌اند چيزى بر جاى نيست . پادشاه الحضر را ساطرون مىناميدند و شاپور دير زمانى آن شهر را در محاصرهء داشت ، و در آخر - آنگاه كه نضيره دختر ساطرون ، شيفتهء او گرديد ، به وسيلهء او شهر را تسخير كرد - نقل به اختصار از معجم البلدان ، . . . و به زمان اشكانيان طراژان و سپتم سور كه امپراطوران روم بودند ، بدان جا لشكر كشيدند لكن هر دو از فتح و تسخير آن عاجز آمدند . ( خلاصه از لغتنامهء دهخدا ) الحضر همان شهرى است كه رومىها « هاترا » مىناميدند . اين شهر در مسافت سه روز راه از موصل امروزى واقع بود و قلعهء محكمى داشت . نويسندگان اسلامى از عظمت اين شهر چيزها نوشته‌اند . حالا خرابه‌اى است و خرابه‌هاى آن در طرف جنوب غربى موصل است . ( تاريخ ايران تاليف مشير الدوله ، چاپ خيام ، ص 167 )