عماد الدين حسن بن علي الطبري
6
كامل بهائى ( فارسي )
نگاهى كوتاه به شرائط تاريخى زمان تأليف كتاب و خانواده جوينى عماد الدين طبرى مؤلف كتاب حاضر ، نوشتهء خود را به نام بهاء الدين محمد جوينى حاكم اصفهان ، كامل بهائى ناميده است . او در ديباچهء كتاب مىگويد كه قبل از اين كتاب ، دو كتاب ديگر به نامهاى مناقب الطاهرين و اربعين بهائى فى تفصيل على عليه السّلام را نيز براى بهاء الدين جوينى نوشته و تقديم كرده است . با توجه به اينكه حاكمان مغول تا زمان تأليف اين كتاب ، مسلمان نبودهاند و تعصب خاصى در مورد مذاهب اسلامى نداشتند ، فشارها و تحميل محدوديتهاى مذهبى از سوى حاكمان سنى مذهب برداشته شد و زمينه مساعدى براى بيان آزادانهء عقائد مذهبى شيعيان ايران پديدار شد . مؤلف در ديباچهء كتاب در اين زمينه مىگويد : « در ملك مازندران - كه مولد مصنف اين كتاب است . . . صد سال قبل از اين پانصد تن شيعى نبودند ، امروز كه سنه خمسة و سبعين و ستمائة ( 675 ) است در وى پانصد تن مخالف نباشد . . . به نظر عبرتبين كه آل ابى سفيان چه ديدند و آل زياد و آل عباس و برامكه از جملهء خوارج بودند . امروز هيچ كدام را نه اثرى ، نه مضجعى ظاهر ، نه مقبرهاى ، نه زائرى و مريدى ، نه نسلى و نه ذريتى جمله مستأصل شدند و نسلهاى ايشان منقطع شد بدست سلطانان عادل و پادشاهان جهانگير بىآنكه هيچ خللى و ضررى به دولت ايشان رسد و بعد از هلاك و استيصال ايشان ، استمالت سادات و